سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، ضمن اعلام ثبت رکورد صادرات ۸۶۰ میلیون دلاری در ۱۰ ماهه سال جاری، از عبور مجموع صادرات گروه از مرز ۱ میلیارد دلار تا پایان سال خبر داد. وی استقلال ساختاری شرکت فولاد و نورد سبا را عاملی برای ایجاد گردش مالی ۵۰ هزار میلیارد تومانی و چابکی عملیاتی این مجموعه دانست. همچنین بهرهبرداری از پروژه هوشمندسازی با سرمایهگذاری ۲۶۰ میلیارد تومان، منجر به افزایش تولید ۷۰ هزار تنی آهن اسفنجی در این مجتمع شده است.
تغییر ساختار استراتژیک؛ تبدیل سبا به کشتی تندرو
سعید زرندی در تشریح تصمیم کلیدی جداسازی ساختاری فولاد و نورد سبا از بدنه اصلی، این اقدام را یک حرکت ملی توصیف کرد. وی با استفاده از تعبیر «کشتی تندرو» برای فولاد سبا در کنار ناوگان عظیم فولاد مبارکه، هدف از این استقلال را افزایش چابکی و تمرکز بر فناوریهای نوین دانست. نتایج مالی این تصمیم راهبردی اکنون در صورتهای مالی آشکار شده است؛ بهطوریکه گردش درآمدی شرکت فولاد و نورد سبا پس از این استقلال به رقمی بالغ بر ۵۰ هزار میلیارد تومان (همت) رسیده است. این تغییر ساختار به سبا اجازه میدهد تا با شرکتهای بزرگ جهانی همتراز شده و مسیر بلوغ و توسعه را با سرعت بیشتری طی کند.
عبور صادرات از مرز یک میلیارد دلار
عملکرد تجاری گروه فولاد مبارکه با وجود محدودیتهای بینالمللی، رکوردهای قابلتوجهی را ثبت کرده است. طبق آمارهای رسمی ارائهشده، میزان صادرات گروه در ۱۰ ماهه سال جاری به حدود ۸۶۰ میلیون دلار رسیده است. مدیرعامل گروه با قاطعیت اعلام کرد که این رقم تا پایان سال جاری از مرز ۱ میلیارد دلار عبور خواهد کرد. علاوه بر درآمدزایی، رویکرد تنظیمگری بازار نیز در دستور کار بوده است؛ به گونهای که از ابتدای سال تاکنون بیش از ۴۵۰ میلیون دلار ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما و بازار مبادله تزریق شده است. این اقدام با هدف ایجاد آرامش در فضای ارزی و حمایت از واردکنندگان صورت گرفت، هرچند که تعویق عرضه میتوانست سود مقطعی بالاتری برای شرکت داشته باشد.
فشار سنگین حاملهای انرژی بر هزینه تولید
سال ۱۴۰۴ یکی از دشوارترین دورهها برای صنعت فولاد کشور از نظر مدیریت هزینه تمامشده بوده است. تغییرات بیسابقه در نرخ حاملهای انرژی فشار سنگینی را به خطوط تولید تحمیل کرد. آمارها نشان میدهد که قیمت گاز در فصول مختلف تا بیش از ۲۰۰ درصد افزایش داشته است. همچنین تعرفه برق مصرفی صنایع فولادی با رشد ۷۰ تا ۸۰ درصدی مواجه شد و هزینههای تأمین آب نیز تقریبا ۲ برابر شده است. این افزایش هزینههای سربار همزمان با کاهش قیمتهای جهانی و بحرانهای منطقهای، نیمه اول سال را به دورهای طاقتفرسا تبدیل کرد، اما تلاش تیم تولید مانع از توقف روند مثبت عملکرد شد.
شفافسازی در خصوص آمارهای تولید در کدال
یکی از نکات مهم مطرحشده، رفع ابهام درباره تغییرات آماری تولید پس از استقلال شرکتها بود. برخی تحلیلگران با کنار هم قرار دادن اشتباه اعداد در سامانه کدال، به غلط نتیجهگیری میکنند که تولید کاهش یافته است. در گذشته و پیش از استقلال، آمار تولید سبا با فولاد مبارکه تجمیع میشد و عدد بزرگتری را نشان میداد. اکنون با تفکیک شخصیت حقوقی، هر مجموعه گزارش تولید خود را جداگانه منتشر میکند. بنابراین، نوسانات مشاهدهشده ناشی از تغییر روش گزارشدهی و شفافتر شدن مبنای مقایسه است و به معنای افت واقعی تولید در واحدهای عملیاتی نیست.
انقلاب هوشمندسازی با بازگشت سرمایه ۹ ماهه
گروه فولاد مبارکه با درک اهمیت تحول دیجیتال، پروژههای هوش مصنوعی را جایگزین روشهای سنتی کرده است. پروژه شاخص «هوشمندسازی فرآیند احیای مستقیم» در فولاد سبا، نمونه موفق این رویکرد است. این پروژه با سرمایهگذاری ۲۶۰ میلیارد تومان و با استفاده از سنسورهای پیشرفته و الگوریتمهای یادگیری ماشین اجرا شد. نتیجه عینی این هوشمندسازی، بهینهسازی مصرف گاز و افزایش تولید ۷۰ هزار تن آهن اسفنجی بوده است. نکته حائز اهمیت اقتصادی این طرح، بازگشت کل سرمایه پروژه در یک بازه زمانی کوتاه ۹ ماهه است که نشاندهنده کارایی بالای سرمایهگذاری در فناوریهای نسل چهارم صنعت است.
بسته سرمایهگذاری ۵۰۰ میلیون یورویی برای آینده
برنامه توسعهای شرکت فولاد و نورد سبا با تعریف بستههای جدید سرمایهگذاری وارد فاز اجرایی شده است. چهار پروژه کلان جدید با برآورد سرمایهگذاری حدود ۵۰۰ میلیون یورو در کمیتههای تخصصی در حال نهاییسازی است. محورهای اصلی این پروژهها شامل افزایش پایداری و کیفیت برق، اجرای پروژه هاتشارژ آهن اسفنجی و توسعه سبد محصولات است. برنامه تولید ۱۶ گرید جدید فولادی تدوین شده و ۶ گرید خاص نیز در مسیر تجاریسازی انبوه قرار دارند. این استراتژی بر افزایش درآمد از طریق ارتقای «ارزش افزوده» به جای تمرکز صرف بر افزایش «تناژ» استوار است.
مسئولیت اجتماعی؛ از غربالگری سرطان تا توانمندسازی روستا
رویکرد مسئولیت اجتماعی گروه از پرداختهای پراکنده به سمت طرحهای سلامتمحور و زیربنایی تغییر جهت داده است. طرح بزرگ غربالگری و پیشگیری از سرطان با جامعه هدف ۱ میلیون و ۷۰۰ هزار نفری در استان اصفهان آغاز شده است. تمرکز این طرح بر تشخیص زودهنگام سرطان سینه در بانوان و سرطان کولون در آقایان است. در فاز نخست، ۵۱۸ مورد مشکوک و ۱۰۸ بیمار قطعی شناسایی شدند که از بیماری خود بیاطلاع بودند. همچنین در حوزه محرومیتزدایی، پروژههای توانمندسازی روستایی با مشارکت ۵ شرکت جدید و طرحهای فرهنگی قرآنی در دستور کار قرار دارد.
***
بررسی عملکرد گروه فولاد مبارکه نشاندهنده یک گذار موفق از «مدیریت متمرکز سنتی» به «هلدینگداری مدرن و تخصصی» است. تفکیک فولاد سبا و دستیابی به درآمد ۵۰ هزار میلیارد تومانی در این واحد، در کنار سرمایهگذاری ۵۰۰ میلیون یورویی برای محصولات با ارزش افزوده بالا، استراتژی هوشمندانهای برای فرار از تله «خامفروشی» و «هزینههای انرژی» محسوب میشود. تزریق ۴۵۰ میلیون دلار به سامانه نیما اثبات میکند که این غول صنعتی همچنان لنگرگاه ثبات ارزی کشور است. با این حال، موفقیت در پروژه هوشمندسازی با بازگشت سرمایه زیر یک سال، سیگنالی مهم به کل صنعت است که راه نجات از حاشیه سود پایین، سرمایهگذاری بر روی دادهها و هوش مصنوعی است.
