وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی از آغاز فاز فراگیر و جدید طرح کالابرگ الکترونیک خبر داد. طبق این اطلاعیه، تمام کارمندان دولت و بازنشستگان بدون محدودیت دهکبندی، مشمول دریافت اعتبار خرید شدهاند. دولت در گام نخست، مبلغ ۴ میلیون تومان اعتبار برای هر نفر واریز میکند و این رقم در ماههای آینده به ۱ میلیون تومان میرسد. این طرح عظیم ملی با مشارکت شبکه گستردهای از فروشگاههای زنجیرهای و خرد از امروز وارد مرحله اجرا شد.
پوشش همگانی بدون محدودیت دهکبندی
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی جزئیات اجرایی طرح جدید و گسترده کالابرگ الکترونیک را منتشر کرد. بر اساس دستورالعمل جدید، دایره شمول این طرح به شکل بیسابقهای گسترش یافته است. تمامی کارمندان و بازنشستگان کشور فارغ از اینکه در چه دهک درآمدی قرار دارند، مشمول این طرح هستند. همچنین کلیه خانوارهایی که پیشازاین یارانه دریافت میکردند نیز در فهرست مشمولان قرار دارند. وزارت رفاه حتی برای جاماندگان نیز راهکاری اندیشیده است. خانوارهایی که تاکنون یارانه نقدی نمیگرفتند، میتوانند درخواست خود را ثبت کنند. سامانه مخصوص این ثبتنام بهزودی معرفی میشود و پس از آن، این گروه نیز امکان دریافت کالابرگ الکترونیکی را خواهند یافت.
جزئیات واریز اعتبار ۴ میلیون تومانی
سازوکار مالی طرح جدید با ارقام قابلتوجهی طراحی شده است تا قدرت خرید خانوارها را تقویت کند. دولت اعتبار این طرح را بهصورت مرحلهای به حساب سرپرستان خانوار واریز میکند. در مرحله نخست که بسیار حائز اهمیت است، مبلغ ۴ میلیون تومان بهازای هر عضو خانوار بهصورت یکجا شارژ میشود. این روند در ماههای بعدی با تغییر مبلغ ادامه مییابد. پس از واریز اولیه، ماهانه مبلغ ۱ میلیون تومان اعتبار خرید کالاهای اساسی به هر فرد تخصیص مییابد. مهلت استفاده از اعتبار هر شارژ ماهانه ۳۰ روز تعیین شده است. یک ویژگی مثبت این طرح، قابلیت انتقال اعتبار است. اگر خانواری در یک ماه اعتبار خود را مصرف نکند، مانده آن به ماه بعد منتقل میشود و نمیسوزد.
شبکه گسترده توزیع و فروشگاههای منتخب
زیرساختهای فنی برای استفاده آسان مردم از این اعتبار در سراسر کشور فراهم شده است. دارندگان کالابرگ میتوانند از شبکه عظیمی شامل ۲۶۰ هزار فروشگاه خرید کنند. این شبکه ترکیبی از فروشگاههای خرد محلی و مراکز عمدهفروشی است. علاوه بر فروشگاههای محلی، ۱۱ برند بزرگ فروشگاههای زنجیرهای نیز در این طرح مشارکت دارند. شهروندان میتوانند به شعبههای فروشگاههای افق کوروش، اتکا و جانبو مراجعه کنند. همچنین فروشگاههای دیلیمارکت، رفاه، گندم و مینومارت نیز آماده ارائه خدمات هستند. لیست فروشگاههای طرف قرارداد با نامهای هایپر فامیلی، هفت، شیرین عسل و والمارکت تکمیل میشود.
سبد کالایی متنوع برای امنیت غذایی
هدف اصلی این طرح تأمین اقلام ضروری سفره خانوارها و تضمین امنیت غذایی است. اعتبار تخصیصیافته صرفاً برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی قابلاستفاده خواهد بود. این سبد شامل لبنیات پرمصرف مانند شیر، ماست و پنیر است. پروتئین موردنیاز خانوارها نیز از طریق گوشت مرغ، گوشت قرمز و تخممرغ تأمین میشود. سایر اقلام استراتژیک شامل برنج، روغن مایع، قند و شکر در این لیست قرار دارند. حبوبات و ماکارونی نیز بهعنوان مکملهای غذایی در این سبد تعریف شدهاند.
اهداف راهبردی و زمان اجرا
سیاستگذار با اجرای این طرح چند هدف کلان اقتصادی را دنبال میکند. مهمترین هدف، تغییر شیوه پرداخت یارانه و رساندن مستقیم آن به دست مصرفکننده نهایی است. دولت قصد دارد با این مکانیزم، نوسانات قیمتی در بازار کالاهای اساسی را کنترل کند. حفظ و تقویت قدرت خرید خانوارها در برابر تورم، دیگر محور اصلی این سیاست حمایتی است. طبق تقویم اعلامی وزارتخانه، زنگ آغاز اجرای این طرح بزرگ ملی از تاریخ ۱۷ دیماه ۱۴۰۴ به صدا درآمده است.
***
اجرای این طرح با شمولیت “تمام کارمندان و بازنشستگان” و حذف شرط دهکبندی، نشاندهنده تغییر رویکرد دولت از سیاستهای رفاهی هدفمند (Targeted) به سمت سیاستهای حمایتی فراگیر (Universal) است. تزریق اعتبار اولیه ۴ میلیون تومانی به ازای هر نفر، شوک تقاضای بزرگی را به بازار کالاهای تندمصرف (FMCG) وارد میکند که میتواند محرک تولید در صنایع غذایی باشد. از سوی دیگر، انتقال مانده اعتبار به ماه بعد، رفتار مصرفکننده را مدیریت کرده و از هجوم هیجانی برای خرید در پایان هر ماه جلوگیری میکند. موفقیت این طرح در گرو تأمین پایدار کالا در زنجیره تأمین و نظارت بر قیمتها در ۲۶۰ هزار نقطه فروش است.
