بهنام کاویانی، رئیس محیطزیست گروه فولاد مبارکه در جریان نخستین نمایشگاه فناوریهای سبز، استراتژی جامع این شرکت برای کاهش ردپای کربن و حرکت به سمت تولید فولاد سبز را تشریح کرد. وی از دریافت گواهینامههای بینالمللی ISO 14067 و ISO 14064 برای مدیریت انتشار گازهای گلخانهای و بازیابی موفق 300 مگاوات انرژی در نیروگاههای این مجتمع خبر داد. تمرکز بر اقتصاد چرخشی، بهرهگیری از هوش مصنوعی و جایگزینی سوختهای فسیلی با هیدروژن، محورهای اصلی این نقشه راه زیستمحیطی هستند.
فراتر از نمایش تجهیزات؛ فرهنگسازی برای آینده پایدار
گروه فولاد مبارکه با حضوری متفاوت در نخستین دوره نمایشگاه فناوریهای سبز و انرژیهای پاک، رویکردی نوین در تعامل با ذینفعان را به نمایش گذاشت. هدف اصلی از مشارکت در این رویداد تخصصی، فراتر از نمایش صرف تجهیزات صنعتی تعریف شده است. مدیران این بنگاه اقتصادی بزرگ، ترویج فرهنگ حفاظت از محیطزیست در سطح استان، کشور و بدنه نیروی انسانی خود را به عنوان یک مأموریت راهبردی دنبال میکنند. حضور شرکتهای پیشرو در چنین رویدادهایی، بستری ضروری برای ارتقای آگاهی عمومی درباره اقدامات انجام شده و توسعه فرهنگ کربنزدایی در صنایع سنگین محسوب میشود.
کارنامه عملیاتی در مدیریت منابع و بازیابی انرژی
نگاه به مقوله محیطزیست در فولاد مبارکه، ریشهای تاریخی دارد و از بدو تأسیس با انجام مطالعات ارزیابی اثرات زیستمحیطی همراه بوده است. این مجموعه طی سالهای اخیر اقدامات گستردهای را فراتر از الزامات قانونی اجرا کرده است. توسعه فضای سبز در محدوده صنعتی، اجرای طرحهای پیشرفته بازچرخانی آب برای به حداقل رساندن برداشت از منابع آبی و استفاده از سیستمهای ریکاوری حرارتی در نیروگاهها، بخشی از این کارنامه است. ارتقای راندمان نیروگاه ترکیبی که منجر به بازیابی حدود 300 مگاوات انرژی شده، نمونهای بارز از تلاش برای بهینهسازی مصرف و کاهش اتلاف انرژی به شمار میرود.
استانداردسازی فرآیندها با گواهیهای جهانی کربن
تعهد فولاد مبارکه به شفافیت و انطباق با استانداردهای روز دنیا، در سال جاری با اخذ دو گواهینامه معتبر نمود یافته است. دریافت استانداردهای ISO 14067 و ISO 14064 در حوزه محاسبه و مدیریت گازهای گلخانهای، ابزاری دقیق برای پایش عملکرد زیستمحیطی فراهم کرده است. این گواهیها به تیمهای فنی اجازه میدهد تا نقاط پرریسک انتشار کربن در زنجیره تولید را با دقت شناسایی کنند. بر این اساس، برنامهریزیهای هدفمندتری برای کاهش آلایندگی و مدیریت ردپای کربن تدوین و اجرا میشود که مسیر رسیدن به فولاد سبز را هموارتر میسازد.
گذار به عصر هیدروژن و انرژیهای تجدیدپذیر
چشمانداز آینده فولاد مبارکه بر مبنای گذار از سوختهای فسیلی به سمت منابع پاک ترسیم شده است. افزایش سهم انرژیهای تجدیدپذیر بهویژه انرژی خورشیدی و برقیسازی ناوگان حملونقل داخلی، از اولویتهای انکارناپذیر این برنامه است. همچنین، استفاده از سنگآهن با خلوص بالاتر و میزان گوگرد کمتر، در دستور کار تأمین مواد اولیه قرار دارد. مهمترین تحول در این مسیر، جایگزینی هیدروژن بهعنوان سوخت پاک در فرآیندهای احیا است. تحقق این هدف نیازمند سرمایهگذاری پژوهشی کشور برای تولید هیدروژن ارزان و مقرونبهصرفه است تا توجیه اقتصادی تولید حفظ شود.
اولویتبخشی به اقتصاد چرخشی و زنجیره تأمین سبز
حرکت به سمت «اقتصاد چرخشی» یکی دیگر از ارکان استراتژی زیستمحیطی فولاد مبارکه است. افزایش سهم قراضه آهن در سبد مواد اولیه، راهکاری مؤثر است که ضمن کاهش چشمگیر مصرف انرژی، میزان آلایندگی فرآیند ذوب را نیز پایین میآورد. ایجاد یک شبکه منسجم برای جمعآوری و بازیافت قراضه، علاوه بر جلوگیری از هدررفت منابع، بهرهوری کل سیستم را ارتقا میدهد. همزمان، نظارت دقیق بر عملکرد زیستمحیطی شرکتهای حاضر در زنجیره تأمین و توزیع و الزام آنها به رعایت استانداردها، تضمینکننده پایداری کل زنجیره ارزش خواهد بود.
تلفیق هوش مصنوعی و دادهکاوی با اهداف زیستمحیطی
دنیای امروز صنعت فولاد، پیوندی ناگسستنی با تحول دیجیتال دارد. استفاده از ابزارهای نوین نظیر هوش مصنوعی و دادهکاوی (Data Mining)، نقشی حیاتی در مدیریت پارامترهای محیطزیستی ایفا میکند. هرگونه تأخیر در پذیرش این فناوریها میتواند منجر به کاهش مزیت رقابتی و افت بهرهوری شود. فولاد مبارکه با رویکردی دادهمحور، از اطلاعات جمعآوری شده برای تصمیمگیریهای دقیقتر، بهینهسازی مصرف آب و انرژی و کاهش هرچه بیشتر آلایندهها بهره میگیرد تا پیشرو بودن خود را در عصر صنعت 4 حفظ کند.
***
حرکت فولاد مبارکه به سمت اخذ استانداردهای ISO مرتبط با کربن و سرمایهگذاری روی هیدروژن، واکنشی هوشمندانه به تغییرات پارادایم در بازار جهانی فولاد است. با جدیتر شدن قوانین بینالمللی مانند «مکانیزم تنظیم مرزی کربن» (CBAM) در اروپا، تولیدکنندگان فولاد برای حفظ بازارهای صادراتی ناچار به کاهش ردپای کربن خود هستند. ادغام استراتژیهای اقتصاد چرخشی (استفاده از قراضه) و تحول دیجیتال، علاوه بر کاهش هزینههای انرژی، ریسکهای تجاری آینده را پوشش میدهد و جایگاه این شرکت را به عنوان یک برند پایدار (Sustainable Brand) تثبیت میکند.
