سردار صالح اصفهانی، فرمانده قرارگاه اقتصاد مقاومتی، در بازدید از شرکت فولاد خوزستان، بر لزوم طراحی سناریوهای عملیاتی برای بدترین شرایط ممکن، نظیر قطع کامل حاملهای انرژی، تأکید کرد. امین ابراهیمی، مدیرعامل شرکت، در این دیدار از اجرای 149 طرح توسعهای و خودکفایی 73 درصدی در تولید برق خبر داد که با محدودیتهای شبکه سراسری مواجه است. محور اصلی این نشست، تغییر نگرش مدیریتی از وضعیت عادی به شرایط جنگ اقتصادی و تبدیل تهدید ناترازیها به فرصتهای نوین با بازنگری در سبد فعالیتها بود.
ناترازی انرژی و حملونقل؛ ابرچالشهای پیش روی بزرگترین صادرکننده فولاد
نشست راهبردی بررسی وضعیت صنعت فولاد با حضور سردار صالح اصفهانی، فرمانده قرارگاه اقتصاد مقاومتی ستاد کل نیروهای مسلح و مدیران ارشد شرکت فولاد خوزستان در فضایی کاملاً تخصصی برگزار شد. امین ابراهیمی، سکاندار این قطب صنعتی، در گزارشی جامع تصویر دقیقی از وضعیت کنونی شرکت ارائه داد. وی فولاد خوزستان را به عنوان پیشران صادرات غیرنفتی و یکی از ارکان اصلی تولید ناخالص ملی معرفی کرد که اکنون با موانع ساختاری جدی روبرو شده است. طبق اظهارات ابراهیمی، چالشهای زیرساختی در حوزه حملونقل ریلی و جادهای، افزایش بیرویه قیمت تمامشده و بحران حاملهای انرژی، مثلثی از مشکلات را شکل دادهاند که منجر به شکلگیری ناترازیهای عمیق در زنجیره تولید شده است. وی تأکید کرد که محدودیتهای اعمال شده بر مصرف برق و گاز که از سال 1400 تشدید شده، منجر به کاهش اجباری تولید و از دست رفتن بخش قابلتوجهی از درآمدهای ارزی و ریالی شرکت شده است. این وضعیت، تأمین پایدار مواد اولیه را نیز به شدت تحتالشعاع قرار داده و ریسکهای عملیاتی را بالا برده است.
پارادوکس تولید برق و محدودیت مصرف؛ روایت یک توسعه ناکام
یکی از نکات کلیدی و تأملبرانگیز مطرح شده در این جلسه، وضعیت نیروگاهی و تأمین برق شرکت بود. مدیرعامل فولاد خوزستان با ارائه آمار دقیق اعلام کرد که این مجموعه صنعتی با سرمایهگذاریهای کلان، موفق شده است توانایی تأمین 73 درصد از برق مورد نیاز خود را به صورت داخلی ایجاد کند. با این حال، به دلیل قوانین و محدودیتهای شبکه سراسری توزیع، این شرکت از استفاده کامل برق تولیدی خود محروم است و همچنان مشمول خاموشیهای برنامهریزی شده میشود. با وجود این موانع، حرکت رو به رشد شرکت متوقف نشده است. ابراهیمی از پیشرفت فیزیکی 149 طرح توسعهای خبر داد و اعلام کرد که واحد فولادسازی شرکت صنعت فولاد شادگان، به عنوان یکی از بازوهای اجرایی گروه، به مرحله آزمایشی استحصال شمش فولادی رسیده است. این دستاوردها نشان میدهد که حتی در شرایط تحریمی و محدودیتهای داخلی، جریان سرمایهگذاری و توسعه در این بنگاه بزرگ اقتصادی متوقف نشده است.
فرمان تغییر استراتژی: طراحی برای بدترین سناریوی ممکن
سردار صالح اصفهانی در واکنش به گزارشهای ارائه شده، راهکاری مبتنی بر اصول “پدافند غیرعامل” و “اقتصاد مقاومتی” را ترسیم کرد. وی با تشبیه مدیران و کارکنان فولاد خوزستان به “مجاهدین جبهه اقتصادی”، خواستار تغییر پارادایم فکری در برنامهریزیها شد. فرمانده قرارگاه اقتصاد مقاومتی تصریح کرد که استراتژی بقا و توسعه شرکت نباید بر اساس شرایط عادی یا خوشبینانه تدوین شود؛ بلکه باید برای بدترین سناریوهای قابل تصور، مانند فقدان کامل برق و گاز، طراحی و مدلسازی گردد. این رویکرد که ریشه در تجربیات دوران دفاع مقدس دارد، سازمان را وادار میکند تا راهکارهای جایگزین و خلاقانهای را برای تداوم تولید پیدا کند. وی تأکید کرد که الگوبرداری از روحیه جهادی آن دوران، تنها راه عبور از گردنههای سخت اقتصادی فعلی است و مدیران باید آمادگی ذهنی برای مدیریت بحران در شرایط اضطرار را داشته باشند.
بازنگری در سبد فعالیتها و هنر تبدیل تهدید به فرصت
بخش پایانی سخنان فرمانده قرارگاه اقتصاد مقاومتی به ضرورت بازنگری بنیادین در “پرتفوی” یا ترکیب فعالیتهای شرکت اختصاص داشت. وی با اشاره به سخنان راهبردی سردار شهید حاج قاسم سلیمانی مبنی بر اینکه “میزان فرصتی که در تهدیدها وجود دارد در خود فرصتها نیست”، خواستار نگاهی فراتر از وضع موجود شد. صالح اصفهانی بیان کرد که با تکیه بر توان مدیریتی، تفکر علمی و تدبر، میتوان راهحلهایی یافت که در نگاه اول ناممکن به نظر میرسند. این نگاه راهبردی به معنای جستجوی بازارهای جدید، تغییر در تکنولوژی تولید برای کاهش وابستگی به انرژی و ایجاد ارزشافزوده از مسیرهای نوین است. پیام نهایی این بازدید، لزوم حفظ پویایی و امید در بدنه صنعت فولاد و حرکت به سمت وضعیتی مطلوبتر و توانمندتر از گذشته، علیرغم تمامی فشارهای خارجی و داخلی بود.
***
تحلیل دادههای این نشست نشان میدهد که صنعت فولاد ایران وارد فاز جدیدی از “مدیریت ریسکهای سیستماتیک” شده است. ناترازی انرژی دیگر یک شوک موقت نیست، بلکه به یک متغیر پایدار در تابع تولید تبدیل شده است. اشاره به خودکفایی 73 درصدی برق و عدم امکان بهرهبرداری کامل از آن، بیانگر نوعی “شکست هماهنگی” (Coordination Failure) در سیاستگذاریهای کلان انرژی است که هزینه فرصت سنگینی را به سهامداران تحمیل میکند. راهبرد “طراحی برای بدترین سناریو” از منظر اقتصادی به معنای لزوم افزایش انعطافپذیری عملیاتی و حرکت به سمت مدلهای کسبوکاري تابآور (Resilient Business Models) است تا جریان نقدینگی شرکت در برابر شوکهای سمت عرضه مصون بماند.
