حضور مستمر و ۲۰۰ شبانه روزی ملت در صحنه، سرمایهای اجتماعی و بازدارندگی نرم و سختی در برابر تهدیدات خارجی ایجاد کرده است. بررسیهای تاریخی و تحلیلی نشان میدهد مشروعیت و ثبات نظام سیاسی بر اراده و اعتماد عمومی استوار بوده و هرگونه پیشرفت اقتصادی و اصلاحات داخلی نیازمند این پشتوانه است. این همبستگی منسجم علاوه بر خنثیسازی جنگ روانی و سناریوهای مداخلهجویانه دشمنان، محاسبات بینالمللی را تغییر داده و تابآوری اجتماعی را در برابر فشارها ارتقا داده است.
نقش سرمایه اجتماعی در ایجاد بازدارندگی و امنیت
هر نظام سیاسی برای بقا و کارآمدی خود به دو سرمایه مادی و اجتماعی نیاز دارد. حضور خودجوش مردم در میدان، نمود عینی سرمایه اجتماعی، اعتماد و آمادگی جمعی برای دفاع از کشور است. این پشتوانه مردمی علاوه بر افزایش مشروعیت درونی، هزینههای مداخله خارجی را بالا میبرد. انسجام عمومی نوعی بازدارندگی نرم و سخت در برابر تهدیدات نظامی و فشارهای حداکثری ایجاد میکند. ثبات حاصل از این حضور، پیششرط اصلی هرگونه توسعه، اصلاح و پیشرفت کشور است.
مقایسه پشتوانه مردمی انقلاب با رژیم پهلوی
تاریخ نشان میدهد حکومت پهلوی از پشتوانه مردمی محروم بود. اسناد تاریخی و تلگرافهای وزرای خارجی وقت پس از شهریور ۱۳۲۰، مسرت مردم از برکناری رضاخان را گواهی میدهند. در تاسوعا و عاشورای ۱۳۵۷ نیز راهپیمایی میلیونی مردم و اعتراف ارتشبد فردوست، مسلوبالاراده بودن شاه و نداشتن حامی در جامعه را آشکار ساخت. در مقابل، رهبران انقلاب اسلامی با باور عمیق به آرا و ظرفیتهای مردمی، نظام را بر اراده ملت پایهگذاری کردند و همین امر ضامن ماندگاری ۴۸ ساله جمهوری اسلامی شد.
خنثیسازی عملیات روانی و طرحهای مداخلهجویانه
دشمنان همواره کوشیدهاند با عملیات روانی و هزینههای کلان، پشتوانه مردمی نظام را تضعیف کنند. حضور ۲۰۰ شبانه روزی ملت در خیابانها، پاسخ عینی به ادعاهای رسانههای غربی درباره عدم همراهی مردم بود. این حضور مستمر، طرحهای مداخلهجویانه و سناریوهای مشابه کودتای ۱۸ دی سال گذشته را کاملاً خنثی کرد و دو قطبیهای موهوم و شکافهای قومی یا مذهبی را از بین برد.
پیامدهای منطقهای، تقویت نیروهای مسلح و اقتدار ملی
تصویر ملت متحد در صحنه، محاسبات دشمنان را در سطح منطقهای و بینالمللی پیچیده میکند. حضور میلیونی مردم، دروغهای مقامات غربی و صهیونیستی مبنی بر استقبال ملت از تجاوز خارجی را برملا ساخت. این پایداری، روحیه نیروهای مسلح و تابآوری اجتماعی را افزایش داده است. رهبر معظم انقلاب، حضرت آیتالله سید مجتبی خامنهای (حفظه ا…)، با تمجید از بصیرت و شجاعت مردم، این حضور را عامل حیرت دشمنان و ضامن اصلی اقتدار کشور دانستند.
***
از منظر تحلیل «اقتصاد سیاسی»، ثبات و امنیت حاصل از انسجام اجتماعی، حیاتیترین «کالای عمومی» (Public Good) و زیربناییترین پیششرط برای فعالسازی موتور توسعه اقتصادی کشور به شمار میرود. ارزیابی ریسکهای محیط کلان نشان میدهد که ناامنی سیاسی و سیگنالهای بیثباتی، سریعترین عامل خروج سرمایه، تضعیف ارزش پول ملی و فلجشدن برنامهریزیهای کلان صنعتی هستند. حضور مستمر و منسجم مردمی، با خنثیسازی خطرات امنیت ملی و کاهش «پرشورِ ریسک فاکتورهای سیاسی» (Political Risk Factor)، حاشیه امن لازم را برای فعالان اقتصادی، تولیدکنندگان و سرمایهگذاران داخلی فراهم میکند. از سوی دیگر، پشتیبانی افکار عمومی به دولت و سیاستگذاران تجاری قدرت مانور لازم را میدهد تا اصلاحات ساختاری، کنترل تورم، پیشبرد دیپلماسی اقتصادی و مدیریت بازارها را در مواجهه با شوکها و تحریمهای خارجی با اقتدار پیش ببرند. در نهایت، تابآوری اجتماعی برخاسته از هویت ملی، توان چانهزنی کشور را در مبادلات منطقهای ارتقا داده و امنیت پایدار را به عنوان اصلیترین ضامنِ «رشد اقتصادی پایداریمحور» تثبیت مینماید.
