وزارت صنعت، معدن و تجارت از تدوین استراتژی جدید برای تأمین پایدار مواد اولیه زنجیره صنایع معدنی کشور از طریق فراسرزمینی خبر داد. بر اساس اظهارات معاون وزیر صمت و رئیس هیأت عامل ایمیدرو، ایران مذاکرات فشردهای را با کشور افغانستان جهت سرمایهگذاری مشترک در معادن غنی سنگآهن آغاز کرده است. همچنین برنامهریزیهای لازم جهت واگذاری عملیات توسعه و بهرهبرداری از معدن مشترک بوکسیت گینه به بخش خصوصی داخلی در حال انجام است. این رویه با هدف جهش ارزشافزوده، توسعه زیرساختهای منطقهای و جبران کسریهای آتی در زنجیره تأمین فولاد و آلومینیوم پیگیری میشود.
نقشه راه وزارت صمت برای توسعه سرمایهگذاریهای معدنی فراسرزمینی
سیاستهای کلان وزارت صنعت، معدن و تجارت بر پایهگذاری بسترهای نوآورانه جهت مشارکت فعال بخش خصوصی در پروژههای معدنی بینالمللی استوار شده است. دولت در نظر دارد با ایفای نقش تسهیلگر و دیپلماتیک، مسیر ورود فعالان اقتصادی داخلی را به معادن غنی کشورهای همسایه و منطقهای هموار سازد. این اقدام راهبردی علاوه بر ایجاد ارزشافزوده متقابل، تضمینکننده پایداری خطوط تولید صنایع مادر در داخل کشور خواهد بود.
الگوی معامله برد-برد در فراوری مشترک ذخایر معدنی همسایگان
دیپلماسی اقتصادی جدید کشور بر مبنای طراحی مدلهای همکاری متقابل سودمند با کشورهای صاحب ذخایر دستنخورده شکل گرفته است. بسیار از کشورهای منطقه دارای ذخایر غنی معدنی هستند اما به دلیل چالشهای زیرساختی و موقعیتهای جغرافیایی خاص، امکان سرمایهگذاریهای سنگین در فرآوری را ندارند. بخش خصوصی ایران با پشتیبانی دولت و هماهنگی با وزارتخانههای مربوطه در کشورهای مقصد، توسعه زیرساختها و احداث واحدهای فرآوری را بر عهده میگیرد تا محصول نهایی با ارزشافزوده بالا عرضه شود.
کلید زدن دیپلماتیک مذاکرات سنگآهن میان ایران و افغانستان
محمدمسعود سمیعینژاد با اشاره به اقدامات انجامشده در حوزه تأمین خوراک زنجیره فولاد، از مذاکرات فشرده تهران و کابل در خصوص معادن سنگآهن افغانستان خبر داد. وزرات صمت با انجام سفرهای متعدد دیپلماتیک در سطح وزیر، چارچوبهای اصلی همکاری را پیگیری کرده و هماکنون مرحله سیاستگذاری و تدوین مدلهای عملیاتی برای سرمایهگذاری مشترک در حال اجراست. این همکاری میتواند بخش مهمی از کسریهای پیشبینیشده سنگآهن کشور در سالهای آینده را جبران کند.
تعیین تکلیف وضعیت معدن بوکسیت ایران و دولت گینه
بررسیهای جامع کارشناسی و مطالعات عمیق فنی روی معدن بوکسیت کشور گینه به پایان رسیده و این پروژه آماده گام بعدی عملیاتی است. با توجه به واگذاریهای انجامشده در راستای اصل 44 قانون اساسی و خصوصیسازی صنایع آلومینیوم، ساختار مدیریت این معدن نیز متناسب با قوانین جدید تغییر یافته است. ایمیدرو تسهیلات و بسترهای لازم را فراهم کرده تا شرکتهای بخش خصوصی آلومینیوم کشور، سرمایهگذاری در این معدن مشترک را جهت تأمین پایدار ماده اولیه بوکسیت بر عهده بگیرند.
تحول ساختاری در تامین مواد اولیه صنایع با اصل 44
اجرای دقیق سیاستهای اصل 44 قانون اساسی، محدودیتهای قانونی سرمایهگذاری مستقیم دولتی در تامین خوراک را مشخص کرده است. بر این اساس، دولت تمرکز خود را بر ایجاد بسترهای حقوقی، دیپلماتیک و تسهیلگری برای حضور بخش خصوصی قرار داده است. ورود سرمایهگذاران غیردولتی به معادن کشفنشده یا توسعهنیافته همسایگان، پتانسیل بالایی برای جهش تولید، ارزآوری و تأمین بلندمدت زنجیره ارزش صنایع معدنی ایران ایجاد میکند.
***
رویکرد جدید ایمیدرو و وزارت صمت در هدایت بخش خصوصی به سمت سرمایهگذاری در معادن کشورهای همسایه و افریقایی، گامی هوشمندانه برای مقابله با چالش کمبود مواد اولیه در افقهای آتی توسعه صنعتی است. استخراج و فرآوری سنگآهن افغانستان و بوکسیت گینه با مشارکت سرمایهگذاران داخلی، امنیت تامین خوراک صنایع فولاد و آلومینیوم کشور را به میزان چشمگیری ارتقا میدهد. علاوه بر این، مدل معامله برد-برد، جایگاه دیپلماسی اقتصادی ایران را در منطقه تقویت کرده و ریسکهای ناشی از نوسانات تامین ماده اولیه را کاهش میدهد. موفقیت نهایی این استراتژی در گرو پشتیبانی مستمر حقوقی دولت، ارائه مشوقهای مالیاتی و تسهیل روابط بانکی بینالمللی برای بخش خصوصی خواهد بود.
