دکتر مسعود پزشکیان در نشست با مدیران سازمان اوقاف و امور خیریه، ظرفیتهای اقتصادی، عمرانی و اجتماعی این نهاد را همانند یک «دولت کوچک» توصیف کرد. رئیسجمهور با اشاره به لزوم تمرکز بر حمایت از محرومان، خواستار بازگرداندن مساجد به محوریت حل مشکلات محلات و الگوسازی در مدیریت ناترازی انرژی شد. ایشان همچنین صیانت از منابع ملی، تجمیع ظرفیتها برای رفع بیکاری و آسیبهای اجتماعی، و اتکا به توان داخلی در برابر فشارهای خارجی را از اولویتهای اصلی حکمرانی دانست.
ظرفیتهای گسترده سازمان اوقاف در نقش یک دولت کوچک
مجموعه اقدامات انجامشده در سازمان اوقاف و امور خیریه نشان میدهد که این نهاد از قابلیتهای وسیعی در ابعاد اقتصادی، عمرانی، صنعتی، کشاورزی و فناوری برخوردار است. این ظرفیتها ساختاری شبیه به یک دولت کوچک را ایجاد میکنند که توانایی بالایی برای حل مشکلات اقشار آسیبپذیر، ایجاد اشتغال و ارتقای بهداشت و درمان دارد. فعالسازی هدفمند این امکانات میتواند نقش سازمان اوقاف را در مدیریت چالشهای کلان کشور پررنگتر کند.
مسئولیت حاکمیت در قبال محرومان و فقرزدایی
توجه به مسائل فقرا، مساکین و ایتام در صدر مسئولیتهای حاکمان در جامعه اسلامی قرار دارد. بر اساس آموزههای دینی، بیتوجهی به نیازمندان زمینهساز آسیبهای جدی برای جامعه است. مسئولان برای خدمت به مردم و ایجاد تغییر ملموس در معیشت آنان مسئولیت پذیرفتهاند. هرگونه برنامه و سیاست جدید باید مردم را در اولویت اول قرار دهد تا پاسخگویی مناسبی در برابر وظایف حاکمیت ایجاد شود.
بازگرداندن مساجد به محور اصلی گرهگشایی از محلات
مساجد ظرفیت بالایی برای تبدیل شدن به کانون حل مسائل اجتماعی و فرهنگی محلات دارند. اگر مساجد به جایگاه واقعی خود بازگردند و مرکز رسیدگی به محرومان باشند، بخش عمدهای از مشکلات جامعه مدیریت میشود. با پرهیز از رفتارهای سلیقهای و منیتها، مسجد میتواند به محور شکلگیری جامعه اسلامی و ارائه خدمات مستقیم به مردم محلات تبدیل شود.
ضرورت تجمیع منابع و پایان پراکندهکاری در کشور
رفع ناترازی انرژی، کاهش بیکاری و کنترل آسیبهای اجتماعی نیازمند تمرکز ظرفیتها، تجمیع منابع و تقسیم کار دقیق میان دستگاهها است. عبور از موازیکاری میتواند افقهای جدیدی برای حل مسائل کلان کشور بگشاید. همچنین جلب مشارکتهای مردمی و نهادهای اجتماعی باعث افزایش اعتماد عمومی و توسعه سنت حسنه وقف در جامعه خواهد شد.
پیشگامی اماکن مذهبی در اصلاح الگوی مصرف انرژی
مساجد و بقاع متبرکه باید به عنوان الگوی پیشگام در صرفهجویی و مدیریت مصرف انرژی در کشور عمل کنند. تحقق حتی 10 درصد صرفهجویی در مصرف انرژی سطح جامعه، حجم زیادی از مشکلات موجود را کاهش میدهد. منابع حاصل از این صرفهجویی متمرکز میتواند مستقیم برای رفع مشکلات معیشتی اقشار کمدرآمد تخصیص یابد.
صرفهجویی و اتکا به توان داخلی در شرایط فشار خارجی
صیانت از سرمایههای ملی و مدیریت صحیح منابع داخلی، راهکار اصلی مقابله با تحریمها و فشارهای خارجی است. امید بستن به خارج از مرزها برای حل مشکلات داخلی برنامهای نادرست است. حرکت با تدبیر، داشتن برنامه زمانبندی مشخص و اتکا به امکانات درون کشور مسیر حل چالشها را هموار میسازد.
***
تلاش برای استفاده از ظرفیتهای نهادهای مردمی و وقف در جهت حل مسائل کلان کشور، نشاندهنده رویکرد مسئلهمحور دولت در مدیریت ساختارها و منابع موجود است. تاکید بر نقش مساجد و سازمان اوقاف به عنوان کانونهای گرهگشایی از مشکلات محلی و معیشتی، گامی مهم در جهت همافزایی سرمایههای اجتماعی، تقویت اعتماد عمومی و هدایت امکانات به سمت محرومیتزدایی محسوب میشود. همچنین پیشگامی اماکن مذهبی و عمومی در اصلاح الگوی مصرف و مدیریت ناترازی انرژی، میتواند الگویی ارزشمند برای کل جامعه در جهت صیانت از سرمایههای ملی و اتکا به توانمندیهای داخلی باشد.
