رضا عیوضلو معاون سازمان بورس و اوراق بهادار ابعاد فنی، نحوه فعالیت و ارکان صندوقهای سرمایهگذاری با درآمد ثابت ارزی را تشریح کرد. این ابزار جدید که بر پایه مدل صدور و ابطال عمل میکند، به طور کامل از نوسانات نرخ تسعیر ارز مستقل است و تمام مبادلات مالی آن با ارز منتخب انجام میشود. سرمایه جذبشده در این بخش بدون تبدیل شدن به ریال، به تامین مالی صنایع صادراتمحور و خرید داراییهای ارزی اختصاص مییابد. در گام نخست، ۲ صندوق بر پایه ارز دلار موافقت اصولی خود را برای این فرآیند دریافت کردهاند.
مصونیت ساختاری صندوقهای ارزی از نرخ تسعیر
ساختار مالی صندوقهای سرمایهگذاری در داراییهای با درآمد ثابت ارزی به گونهای طراحی شده است که هیچ ارتباطی با نرخ تسعیر ارز ندارند. فرآیند ورود و خروج منابع مالی به این صندوقها منحصراً از طریق ارز منتخب انجام خواهد شد. مدل عملیاتی این ابزارها بر اساس سازوکار صدور و ابطال است و سرمایهگذاران مکلف هستند منابع خود را در قالب دارایی ارزی به صندوق تزریق کنند. تمام مراحل ثبت ارزش و مدیریت واحدهای سرمایهگذاری با ارز مبنا صورت میپذیرد و صندوقها با چالش محاسباتی تسعیر مواجه نمیشوند.
صدور و ابطال واحدهای سرمایهگذاری بر پایه دلار
تاکنون ۲ صندوق ارزی موافقت اصولی خود را از سوی سازمان بورس دریافت کردهاند که هر دو مجموعه، دلار را به عنوان ارز پایه خود برگزیدهاند. سرمایهگذاران در زمان صدور یا ابطال واحدهای این صندوقها، نقل و انتقال دارایی را به صورت اسکناس دلار انجام میدهند. داراییهای جذبشده پس از ثبت قانونی و شروع به کار رسمی صندوق، در سبد مشخصی از گزینهها شامل سپرده ارزی، گواهی سپرده ارزی و اوراق مرابحه ارزی سرمایهگذاری خواهد شد.
تحقق سود از محل ارزش خالص داراییها
میزان بازدهی صندوقهای ارزی بر اساس کیفیت عملکرد داراییهای موجود در سبد سرمایهگذاری آنها سنجیده میشود. ارزش خالص داراییهای صندوق (NAV) با توجه به نرخ سود پرتفوی ارزی افزایش پیدا میکند. در فاز ابتدایی فعالیت این ابزار جدید، پرداخت سود دورهای یا ماهانه برای صندوقهای ارزی پیشبینی نشده است. فرآیند سودآوری سرمایهگذاران صرفاً از طریق رشد قیمت و افزایش ارزش واحدهای سرمایهگذاری متقاضیان محقق میشود.
تامین مالی بدون واسطه صنایع صادراتمحور
هدف کلیدی و راهبردی از طراحی و راهاندازی صندوقهای ارزی، توسعه ابزارهای تامین مالی ارزی در بازار سرمایه است. این مکانیزم به شرکتهای صادراتمحور کشور کمک میکند تا با سرعت و سهولت بیشتری به منابع ارزی مورد نیاز خود دسترسی پیدا کنند. سرمایههای تجمیعشده در این صندوقها به سوی پروژههای ارزآور هدایت میشود. تبدیل منابع ارزی به ریال به هیچ عنوان در برنامههای این صندوقها قرار ندارد و سرمایهها صرفاً در اوراق و سپردههای ارزی گردش خواهند داشت.
رکن ضامن نقدشوندگی و تسویه تضمینشده ارزی
سازمان بورس برای پوشش ریسک نقدشوندگی و افزایش امنیت این ابزار، رکن ضامن نقدشوندگی را در ارکان صندوق تعبیه کرده است. این رکن حقوقی وظیفه تسویه ارزی صندوق را بر عهده دارد و متعهد است در زمان ابطال واحدها، وجوه سرمایهگذاران را به همان ارز منتخب پرداخت کند. این سازوکار حمایتی با جلب اعتماد متقاضیان در میانمدت، بستر دستیابی به مقیاس مناسب در جذب سرمایه و توسعه ظرفیتهای مالی ارزی را هموار خواهد کرد.
***
راهاندازی صندوقهای ارزی گامی کلیدی در راستای تنوعبخشی به ابزارهای نوین بازار سرمایه و پاسخ به نیاز فعالان اقتصادی است. استقلال کامل از نرخ تسعیر و انجام دادوستدها با ارز پایه، ریسکهای محاسباتی را برطرف کرده و مشوق جذابی برای دارندگان منابع ارزی راکد خواهد بود. کانالکشی این منابع به سمت پروژههای شرکتهای صادراتمحور، علاوه بر تقویت بنیه تولیدی این صنایع، جریان درآمدی ارزی کل کشور را پایدارتر میکند. حضور رکن ضامن نقدشوندگی نیز اعتبار این زنجیره را تثبیت کرده و مسیر توسعه میانمدت آن را هموار میسازد.
