شرکتهای شل و توتالانرژی در پی توقف فعالیت تأسیسات گازی قطر، برای تحویل محمولههای الانجی به مشتریان خود وضع اضطراری اعلام کردند. این اقدام به دنبال توقف فعالیت تأسیسات 77 میلیون تنی قطر و اعلام فورس ماژور توسط شرکت «قطر انرژی» صورت گرفته است. بر اساس پیشبینیها، شل سالانه 6 میلیون و 800 هزار تن و توتالانرژی 5 میلیون و 200 هزار تن الانجی از قطر دریافت میکنند. تأثیر این اختلال در عرضه جهانی از ماه آوریل محسوس خواهد بود و بازگشت به شرایط عادی هفتهها تا ماهها زمان خواهد برد.
اعلام وضع اضطراری توسط شرکای بینالمللی قطر
چندین شرکت انرژی بینالمللی، از جمله شل و توتالانرژی، برای تحویل محمولههای گاز طبیعی مایعشده (الانجی) قطر وضع اضطراری اعلام کردهاند. این شرکتها که به عنوان خریداران فرعی، الانجی تولیدی کارخانههای شرکت «قطر انرژی» را دریافت میکردند، اکنون با چالش در عمل به تعهدات خود مواجه شدهاند. منابع آگاه تأیید کردهاند که شماری از شرکتهای آسیایی نیز در شرایط مشابهی قرار گرفتهاند و این تصمیم را اتخاذ کردهاند.
توقف فعالیت غول گازی قطر؛ ریشه اصلی بحران
ریشه این بحران به اقدام اخیر قطر، دومین صادرکننده بزرگ الانجی در جهان، بازمیگردد. این کشور هفته گذشته از توقف فعالیت کامل تأسیسات خود با ظرفیت تولید سالانه 77 میلیون تن خبر داد. در پی این توقف، شرکت دولتی «قطر انرژی» نیز برای تحویل محمولههای صادراتی خود به مشتریان بینالمللی رسماً وضع اضطراری (فورس ماژور) اعلام کرد.
حجم سالانه تعهدات شل و توتالانرژی در قطر
شل و توتالانرژی به عنوان شرکای استراتژیک و بلندمدت قطر، نقش مهمی در پروژههای انرژی این کشور دارند. این دو غول انرژی همچنین در پروژه عظیم توسعه میدان گازی شمالی قطر که با هدف افزایش ظرفیت تا سال 2027 اجرا میشود، مشارکت دارند. تحلیلگران حوزه انرژی برآورد میکنند که شرکت شل سالانه 6 میلیون و 800 هزار تن الانجی از قطر دریافت میکند. در همین حال، سهم دریافتی شرکت توتالانرژی نیز سالانه به 5 میلیون و 200 هزار تن میرسد که به مشتریان خود در سراسر جهان تحویل میدهد.
چشمانداز بازگشت به شرایط عادی؛ نیازمند زمان طولانی
سعد الکعبی، وزیر انرژی قطر، اخیراً در گفتگو با فایننشال تایمز چشمانداز روشنی از آینده نزدیک ارائه نداده است. او تأکید کرد که حتی با پایان یافتن تنشهای کنونی در خاورمیانه، بازگشت به روند عادی تحویل محمولهها هفتهها تا ماهها طول خواهد کشید. با این حال، منابع آگاه به رویترز اطلاع دادهاند که طبق اطلاعیههای ارسالی به مشتریان، تحویلهای ماه مارس تحت تأثیر قرار نمیگیرد و اثرات اصلی این توقف از ماه آوریل احساس خواهد شد.
***
اعلام وضع اضطراری توسط شل و توتالانرژی، بحران تأمین الانجی قطر را از یک مشکل ملی به یک چالش بینالمللی تبدیل کرده است. این رویداد نشاندهنده عمق وابستگی و اتصال زنجیره تأمین انرژی جهانی است، جایی که توقف تولید در یک قطب اصلی، به سرعت به شرکای توزیعکننده بزرگ سرایت میکند. این وضعیت، عدم قطعیت قابل توجهی را به بازارهای جهانی گاز تزریق کرده و فشار مضاعفی بر کشورهایی وارد میکند که به این محمولهها برای تأمین امنیت انرژی خود متکی هستند. اکنون تمرکز بازار از مشکل تولید قطر به نحوه مدیریت این کمبود توسط غولهای انرژی و تأثیر آن بر مصرفکنندگان نهایی از ماه آوریل به بعد، معطوف خواهد شد.