در نشست کارگروه طرح احیا معادن استان زنجان، اعلام شد که برنامهای جامع برای فعالسازی 260 معدن راکد در دستور کار قرار گرفته است. این طرح پتانسیل افزودن 4 میلیون تن به ظرفیت تولید مواد معدنی استان را دارد. همچنین پیشبینی میشود با اجرای کامل آن، 1000 شغل مستقیم و 3000 فرصت شغلی غیرمستقیم ایجاد شود. در این نشست، چالشهایی نظیر محدودههای بلوکه شده، مسائل زیستمحیطی و لزوم سرمایهگذاری در صنایع فرآوری مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
هدفگذاری برای جهش در بخش معدن زنجان
در جلسه کارگروه طرح احیا و فعالسازی معادن استان زنجان، جزئیات یک برنامه تحولآفرین تشریح شد. عباس جرجانی، مدیر اجرایی طرح احیا معادن کشور، اعلام کرد که استان زنجان دارای 420 پروانه بهرهبرداری معدنی است. با این حال، تنها 160 مورد از این معادن در حال حاضر فعال هستند و 260 معدن دیگر به صورت غیرفعال باقی ماندهاند. وی تاکید کرد که هدف اصلی این طرح، بازگرداندن این 260 واحد معدنی به چرخه تولید است. این اقدام میتواند ظرفیت تولید مواد معدنی استان را به میزان قابل توجه 4 میلیون تن در سال افزایش دهد.
پتانسیل عظیم اشتغالزایی و موانع پیش رو
یکی از مهمترین دستاوردهای این طرح، ایجاد فرصتهای شغلی گسترده خواهد بود. به گفته جرجانی، فعالسازی معادن راکد زمینه را برای ایجاد 1000 شغل مستقیم و حدود 3000 شغل غیرمستقیم فراهم میآورد. با این وجود، چالشهای جدی نیز در این مسیر وجود دارد. مدیر اجرایی طرح احیا معادن کشور خاطرنشان کرد که حدود 41 درصد از مساحت استان زنجان بلوکه شده است. این محدودیت، هرگونه فعالیت اکتشافی و معدنی جدید را متوقف کرده و نیازمند بازنگری فوری است. همچنین، 234 محدوده در لایه مزایده قرار دارند که باید هرچه سریعتر تعیین تکلیف شوند.
چالشهای ساختاری: از مقیاس کوچک تا الزامات زیستمحیطی
در این نشست، آرمین سلسانی، رئیس خانه معدن زنجان، به یک چالش ساختاری مهم اشاره کرد. او با انتقاد از سیاست کوچکسازی محدودههای معدنی، اظهار داشت که این رویکرد بهرهوری را کاهش میدهد. وی با ذکر مثال کشور استرالیا که تنها 380 معدن بسیار بزرگ دارد، توضیح داد که محدودههای کوچک، صرفه اقتصادی برای احداث کارخانههای فرآوری را از بین میبرند. از سوی دیگر، سیدرضا موسوی، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان، بر رعایت الزامات قانونی تاکید کرد. او ضمن اعلام آمادگی برای کمک به توسعه پایدار معدن، گفت که برخی فعالیتها با چالشهای جدی زیستمحیطی روبرو هستند.
ضرورت تعامل با جوامع محلی و مسئولیتهای اجتماعی
مسعود بیاتمنش، معاون عمرانی استانداری زنجان، بر اهمیت مسئولیتهای اجتماعی شرکتهای معدنی تاکید ورزید. او بیان کرد که ایفای این مسئولیتها میتواند کمک شایانی به توسعه زیرساختهای استان کند. بیاتمنش همچنین به لزوم بهبود ارتباط میان معدنکاران و جوامع محلی اشاره کرد. وی افزود که درگیری با روستاییان باید جای خود را به سرمایهگذاری در رفاه عمومی و مشارکت سازنده با ساکنان محلی بدهد تا یک رابطه پایدار و برد-برد شکل گیرد.
فراخوان برای سرمایهگذاری در زنجیره ارزش معدن
در دیداری تکمیلی، عباس جرجانی با صمد یوسفیاصل، رئیس اتاق بازرگانی زنجان، گفتگو کرد. در این جلسه بر لزوم تقویت سرمایهگذاری در کل زنجیره تامین، به ویژه ایجاد واحدهای فرآوری تاکید شد. مدیر اجرایی طرح احیا معادن کشور تصریح کرد که برای دستیابی به اشتغال مولد و تامین پایدار مواد اولیه صنایع، راهی جز سرمایهگذاری هدفمند در معادن و صنایع پاییندستی وجود ندارد. وی خواستار همافزایی بیشتر میان بخش خصوصی و دولت برای تسهیل فرآیندها و جذب سرمایه به منظور شکوفایی ظرفیتهای معدنی استان شد.
***
طرح احیای معادن غیرفعال زنجان یک استراتژی دو وجهی برای رشد اقتصادی است. این برنامه از یک سو با فعالسازی داراییهای راکد، تولید و اشتغال را به صورت مستقیم افزایش میدهد. از سوی دیگر، با تمرکز بر چالشهایی مانند مقیاس معادن، لزوم فرآوری و مسئولیتهای اجتماعی، به دنبال ایجاد یک توسعه پایدار و متوازن است. موفقیت این طرح نه تنها به رفع موانع اداری و برگزاری مزایدهها، بلکه به جذب سرمایهگذاری هوشمند در صنایع فرآوری و ایجاد یک رابطه مثبت با جوامع محلی وابسته است. این رویکرد میتواند زنجان را از یک استان صرفاً تأمینکننده مواد خام، به یک قطب صنعتی و معدنی با ارزش افزوده بالا تبدیل کند.