سردار محمدرضا رحمانی، مدیرعامل هلدینگ راه و شهرسازی قرارگاه خاتمالانبیاء، از نقش کلیدی ریل ملی ذوبآهن اصفهان در پروژه راهآهن چابهار-زاهدان خبر داد. تاکنون ۶۵ هزار تن ریل داخلی در این پروژه استفاده شده که منجر به صرفهجویی ارزی ۵۲ میلیون دلاری شده است. این پروژه استراتژیک با ثبت رکوردهای جدید در ریلگذاری، اتصال کشورهای آسیای میانه به آبهای آزاد را ممکن میسازد و مانع از حذف ایران از مسیرهای ترانزیتی منطقه میشود.
خودکفایی در زیرساختهای حیاتی ریلی
سردار محمدرضا رحمانی در گفتگو با خبرنگار ما، استفاده از ریل ملی در پروژههای بزرگ کشور را یک دستاورد استراتژیک خواند. همکاری قرارگاه خاتمالانبیاء با ذوبآهن اصفهان از سال ۱۳۹۹ در پروژههای برونشهری آغاز شد و اکنون به خطوط متروی کلانشهرها نیز گسترش یافته است. محورهای زاهدان-خاش، پرند و خط ۳ متروی مشهد نمونههای موفق بهرهبرداری از این محصول داخلی هستند. این رویکرد علاوه بر حمایت از تولید ملی، سرعت اجرای پروژهها را با حذف پروسههای طولانی واردات و حملونقل بینالمللی افزایش داده است.
رکوردهای بیسابقه با ریل ذوبآهن
مدیرعامل هلدینگ راه و شهرسازی قرارگاه خاتمالانبیاء آمارهای قابل توجهی از پیشرفت پروژه چابهار-زاهدان ارائه کرد. در این طرح، رکوردهای جدیدی شامل ۵.۲ کیلومتر ریلگذاری در روز، ۸۸ کیلومتر در ماه و ۲۶۲ کیلومتر در سال به ثبت رسیده است. این سرعت عمل بالا نشاندهنده کیفیت و تأمین پایدار ریل توسط ذوبآهن اصفهان است. مسیر اصلی این پروژه ۶۳۱ کیلومتر است که با احتساب خطوط فرعی به ۷۳۶ کیلومتر میرسد و شامل سازههای فنی پیچیده مانند ۳۹ رشته تونل و ۲۰۱ دستگاه پل است.
کیفیت استاندارد و مزیتهای فنی
رحمانی در خصوص شاخصهای کیفی ریل تولیدی ذوبآهن توضیح داد. این محصول کاملاً مطابق با استاندارد جهانی EN13674 تولید شده و در پارامترهای فنی مانند تنظیم خط، جوشپذیری و مقاومت، عملکردی همتراز یا برتر از نمونههای وارداتی دارد. بازرسی و کنترل کیفیت در مبدأ تولید داخلی بسیار مؤثرتر و سریعتر از ریلهای خارجی انجام میشود. همچنین آسیبپذیری محمولهها در حین حملونقل داخلی به مراتب کمتر از واردات دریایی و زمینی طولانیمدت است.
اهمیت ژئوپلیتیک کریدور شرق
این مقام مسئول بر ابعاد بینالمللی پروژه تأکید کرد. راهآهن چابهار-زاهدان تنها یک پروژه عمرانی نیست، بلکه ابزاری برای حفظ جایگاه ترانزیتی ایران در منطقه است. اتصال بندر چابهار به شبکه ریلی، دسترسی کشورهای آسیای میانه و افغانستان به آبهای آزاد را فراهم میکند. تکمیل سریع این طرح برای رقابت با کریدورهای موازی مانند بندر گوادر پاکستان حیاتی است. هدفگذاری این پروژه، جذب ۲۰ درصد از بازار ترانزیت کشورهای منطقه اکو، قفقاز و روسیه است.
صرفهجویی ارزی ۵۲ میلیون دلاری
رحمانی با ارائه یک تحلیل مالی دقیق، اثرات اقتصادی استفاده از ریل ملی را تشریح کرد. واردات هر تن ریل از اروپا حدود ۱۰۰۰ دلار و از چین ۸۰۰ دلار هزینه دارد. با استفاده از ۶۵ هزار تن ریل تولید داخل در این پروژه، تاکنون حدود ۵۲ میلیون دلار صرفهجویی ارزی حاصل شده است. برای تکمیل ۱۲۰ کیلومتر باقیمانده مسیر ایرانشهر-چابهار، به ۲۵ هزار تن ریل دیگر نیاز است که در صورت تأمین منابع مالی، تا پایان سال جاری پرونده ریلگذاری این ابرپروژه بسته خواهد شد.
لزوم حمایت همهجانبه برای صادرات
مدیرعامل هلدینگ راه و شهرسازی خاتمالانبیاء در پایان خواستار حمایت دولت و مجلس شد. تأمین پایدار انرژی (گاز و برق) برای کارخانجات تولیدی و تخصیص ارز جهت تحقیق و توسعه، از الزامات تداوم این موفقیت است. وی همچنین بر تقویت دیپلماسی اقتصادی تأکید کرد تا زمینه صادرات ریل ذوبآهن به بازارهای هدف منطقه، بهویژه عراق و افغانستان، فراهم شود.
***
جایگزینی واردات (Import Substitution) در صنعت ریلی، اثرات چندجانبهای بر اقتصاد ایران دارد. صرفهجویی ارزی ۵۲ میلیون دلاری، فشار بر منابع ارزی کشور را کاهش میدهد. از سوی دیگر، تکمیل کریدور شمال-جنوب از طریق راهآهن چابهار، درآمدهای ترانزیتی پایداری ایجاد میکند که جایگزین مطمئنی برای درآمدهای نفتی است. رقابتپذیری لجستیکی ایران در برابر بندر گوادر پاکستان، تنها با اتمام سریع این پروژه و اتصال ریلی بندر چابهار حفظ خواهد شد. این پروژه امنیت اقتصادی شرق کشور را نیز تضمین میکند.