محمود گودرزی، مدیرعامل بورس تهران، در همایش تخصصی اتاق ایران استراتژیهای نوین تامین مالی را تشریح کرد. وی ضمن ارائه گزارش عملکرد یکساله، از پذیرش ۲۵ شرکت جدید و اجرای ۸ عرضه اولیه موفق خبر داد. تمرکز اصلی این نشست بر معرفی مدل «شرکت پروژه» به عنوان راهکاری کارآمد برای تامین سرمایه طرحهای بزرگ ملی بود. آمارها نشاندهنده رشد ۶۰ درصدی ارزش بازار شرکتهای تازهوارد در بازه زمانی یکساله است.
معماری بازار و توزیع نمادهای معاملاتی
مدیرعامل بورس تهران در جمع فعالان اقتصادی، ساختار فعلی تالار شیشهای را شفافسازی کرد. طبق دادههای ارائهشده، بازار دوم بورس میزبان ۵۲ درصد از شرکتهای پذیرفتهشده است. تابلوی فرعی بازار اول نیز ۲۸ درصد از سهم بازار را در اختیار دارد. تابلوی اصلی بازار اول که مختص شرکتهای بزرگتر و شفافتر است، ۲۰ درصد باقیمانده را پوشش میدهد. این دستهبندی نشاندهنده تنوعبخشی بورس برای جذب طیف وسیعی از کسبوکارهای کوچک و بزرگ است. گودرزی بازارهای نقد، مشتقه، بدهی و صندوقهای قابل معامله (ETF) را چهار رکن اصلی معاملات برشمرد.
مزیتهای رقابتی حضور در بازار سرمایه
بنگاههای اقتصادی با ورود به بورس از منافع متعددی بهرهمند میشوند که فراتر از تامین مالی صرف است. گودرزی افزایش نقدشوندگی سهام را یکی از مهمترین جذابیتهای این بازار دانست. شرکتها با انتشار اوراق، هزینه سرمایه خود را نسبت به وامهای بانکی کاهش میدهند. دسترسی به منابع مالی در این بستر بسیار سهلتر از عبور از هفتخوان سیستم بانکی است. رعایت الزامات بورس، ساختار مالی و انضباط شرکتی را بهطور خودکار بهبود میبخشد. معافیتهای مالیاتی قانونی نیز حاشیه سود خالص شرکتها را افزایش میدهد.
انقلاب در تامین نقدینگی با مدل «شرکت پروژه»
بخش کلیدی سخنان مدیرعامل بورس، تمرکز بر ابزار نوین “شرکت پروژه” بود. این سازوکار به مالکان پروژههای کلان اجازه میدهد منابع مالی را مستقیماً از مردم جذب کنند. شفافیت اطلاعاتی بالا و سرعت بالای تامین مالی از ویژگیهای بارز این مدل است. سرمایهگذاران نیز با خرید سهام این پروژهها، ریسک خود را توزیع میکنند. قابلیت معامله ثانویه سهام پروژه، نگرانی حبس نقدینگی را برای مشارکتکنندگان از بین میبرد. این روش به تخصیص بهینه سرمایههای خرد به طرحهای ملی کمک شایانی میکند.
کارنامه عملیاتی؛ از پذیرش تا خلق ارزش
گزارش عملکرد بورس تهران از ۱۳ بهمن ۱۴۰۳ تا امروز، اعداد قابلتوجهی را ثبت کرده است. تیم مدیریتی بورس در این بازه زمانی موفق به پذیرش ۲۵ شرکت جدید شد. هشت شرکت از این تعداد، فرآیند عرضه اولیه خود را تکمیل کردند. ارزش بازار این شرکتها در روز عرضه اولیه معادل ۱۰۴ همت ثبت شده بود. اکنون و با گذشت زمان، ارزش بازار آنها به ۱۶۷ همت رسیده است. این رشد نشاندهنده استقبال بازار و ارزندگی سهام عرضهشده است.
جایگاه اوراق بدهی و صندوقهای سرمایهگذاری
تامین مالی تنها محدود به بازار سهام نبوده و ابزارهای بدهی نیز سهم بسزایی داشتهاند. ارزش انتشار انواع اوراق بدهی شامل مرابحه، اجاره و گام به ۴۲ همت میرسد. صندوقهای سرمایهگذاری نیز در این مدت موفق به جذب ۱۵ همت نقدینگی جدید شدند. همچنین تجربه پذیرهنویسی یک شرکت پروژه در سال اخیر بسیار موفقیتآمیز بود. ارزش این شرکت از ۵ همت در زمان شروع، اکنون به ۹ همت افزایش یافته است. این آمارها پتانسیل بالای ابزارهای نوین مالی را اثبات میکند.
***
رویکرد بورس تهران برای ترویج “شرکت پروژه” یک تغییر پارادایم از “تامین مالی بانکمحور” به “تامین مالی بازارمحور” است. در شرایطی که بانکها با ناترازی منابع مواجهاند، بازار سرمایه تنها مجرای غیرتورمی برای تامین مالی پروژههای کلان محسوب میشود. رشد ارزش بازار شرکتهای جدید (از ۱۰۴ به ۱۶۷ همت) نشان میدهد که نقدینگی هوشمند به دنبال گزینههای سرمایهگذاری مولد است. توسعه این مدل میتواند فشار را از روی شبکه بانکی برداشته و ریسک توقف پروژههای ملی را کاهش دهد.