بورس کالای ایران هفتهای تاریخی را با ثبت ارزش معاملات ۴۷ هزار میلیارد تومانی در یک روز و شکستن رکوردهای پیشین پشت سر گذاشت. در این هفته، علاوه بر ابلاغ اساسنامه صندوقهای سرمایهگذاری ارزی برای تأمین مالی طرحهای صادراتمحور، معاملات ثانویه ۳ صندوق طلا از ۱۴ دیماه آغاز شد. همچنین معامله ۱۶ هزار تن کالا در قالب گواهیهای سپرده جدید و فروش ۲۰۰ هزار تن آهن اسفنجی به روش کشف پریمیوم، عمق و تنوع ابزارهای مالی این بازار را اثبات کرد.
ثبت رکورد تاریخی ۴۷ همت معامله در یک روز
بازار مالی و مشتقه بورس کالای ایران در روز ۷ دیماه شاهد یک رویداد بیسابقه بود و ارزش معاملات در یک روز به رقم خیرهکننده ۴۷ هزار میلیارد تومان رسید. معاملهگران در این روز بیش از ۳ میلیارد و ۹۷۲ میلیون قرارداد منعقد کردند که نشاندهنده استقبال گسترده سرمایهگذاران از ابزارهای نوین مالی است. این رقم، رکورد قبلی بازار که مربوط به ۲۴ آذرماه با ارزشی حدود ۲۶ هزار میلیارد تومان بود را با اختلاف فاحشی شکست. تنوع داراییها شامل صندوقهای کالایی، گواهیهای سپرده شمش طلا و نقره، و قراردادهای آتی توانسته است طیف وسیعی از سلایق سرمایهگذاری، از افراد ریسکپذیر تا فعالان حرفهای را به خود جذب کند.
ابلاغ اساسنامه صندوقهای ارزی؛ مسیر جدید درآمد دلاری
علیاکبر ایرانشاهی، رئیس مرکز نظارت بر صندوقهای سرمایهگذاری سازمان بورس، خبر از ابلاغ اساسنامه و امیدنامه «صندوق سرمایهگذاری در داراییهای ارزی با درآمد ثابت» داد. این ابزار نوین مالی با همکاری مشترک سازمان بورس، بانک مرکزی و مرکز مبادله ارز و طلای ایران طراحی شده است. هدف اصلی این صندوقها، جمعآوری منابع ارزی راکد نزد مردم و تزریق آن به چرخه تولید جهت تأمین مالی پروژههای صادراتمحور است. سرمایهگذاران میتوانند با خرید واحدهای این صندوقها، ضمن حفظ ارزش دارایی خود در برابر نوسانات ارزی، به صورت قانونی در طرحهای دارای درآمد ارزی مشارکت کنند و به رشد ذخایر ارزی کشور کمک نمایند.
آغاز معاملات ثانویه سه صندوق سرمایهگذاری نقره
مدیریت بازار مشتقه و ابزارهای نوین مالی بورس کالا اعلام کرد که معاملات ثانویه ۳ صندوق سرمایهگذاری مبتنی بر نقره از روز یکشنبه ۱۴ دیماه آغاز میشود. نمادهای «سیلور» (صندوق بازده نقره نوا)، «نقرابی» (صندوق کهکشان فیروزه ۱) و «سیمین» (صندوق سیمین هوبر) از ساعت ۱۱:۴۵ تا ۱۸:۰۰ در دسترس سرمایهگذاران قرار میگیرند. بازارگردانی این نمادها به ترتیب بر عهده صندوقهای اختصاصی «بازارگردانی بازده معاملات»، «توسعه فیروزه پویا» و «یکم هامرز» خواهد بود. این اقدام، زیرساخت لازم برای ورود نقدینگی خرد به بازار فلزات گرانبها را تکمیل میکند و جایگاه نقره را در پرتفوی سرمایهگذاران تثبیت مینماید.
بازگشت نقره به سبد داراییها و پوشش ریسک تورم
فلز نقره که پیشازاین به دلیل فقدان ابزارهای معاملاتی شفاف، سهم اندکی در سبد سرمایهگذاری ایرانیان داشت، اکنون به بازاری جذاب تبدیل شده است. فاطمه سرکاری، مدیرعامل شرکت سبدگردان فیروزه، راهاندازی این صندوقها را نقطه عطفی در توسعه ابزارهای مالی کالایی میداند. ورود نقره به بورس کالا علاوه بر ایجاد شفافیت در قیمتگذاری و حذف واسطههای غیرضروری، به سرمایهگذاران کمک میکند تا ریسک تورم را با هزینهای کمتر پوشش دهند. زیرساختهای ایجاد شده شامل گواهی سپرده و اکنون صندوقهای کالایی، دسترسی به این فلز استراتژیک صنعتی و قیمتی را تسهیل کرده است.
عملکرد درخشان گواهیهای سپرده کالایی جدید
بررسی آمارهای معاملاتی از ۲۸ مهرماه تا پایان هفته گذشته نشان میدهد که ۶ دارایی جدید معرفی شده در بازار گواهی سپرده، عملکردی موفق داشتهاند. در این بازه زمانی، مجموعاً نزدیک به ۱۶ هزار تن کالا به ارزش بیش از ۲ هزار و ۷۷۱ میلیارد تومان دادوستد شده است. جزئیات معاملات نشان میدهد که ۱۶۷۵ تن مس کاتد به ارزش ۲۱۳۲ میلیارد تومان و ۹۵۲۴ تن گندله سنگآهن به ارزش ۶۶ میلیارد تومان معامله شده است. همچنین حجم معاملات شمش روی ۱۱۹۹ تن و میلگرد ۲۹۵۶ تن ثبت شده است که نشاندهنده اتصال مستقیم سرمایهگذاران خرد به موجودی انبار تولیدکنندگان است.
معامله سنگین آهن اسفنجی و کامیونت در تالار فیزیکی
در بخش بازار فیزیکی، شرکت توسعه آهن و فولاد گلگهر موفق شد ۲۰۰ هزار تن آهن اسفنجی را در قالب قراردادهای «کشف پریمیوم» به فروش برساند. این حجم عظیم در ۴ محموله ۵۰ هزار تنی عرضه شد و تاریخ تحویل آن از ۲۳ دیماه تا ۱۴ بهمنماه تعیین گردیده است؛ تسویه این معاملات به صورت نقدی-اعتباری انجام میشود. همچنین در تالار خودرو، ۳۰ دستگاه کامیونت فورس (FORCE) کابین بدون خواب ۶ تن متعلق به بهمن دیزل عرضه شد. این عرضه با ثبت ۵۹ تقاضا روبرو گردید و در نهایت خودروها با قیمت پایانی ۲ میلیارد و ۸۶۶ میلیون تومان به فروش رسیدند که تحویل آنها در ۱۸ بهمن ۱۴۰۴ انجام خواهد شد.
***
جهش حجم معاملات بورس کالا به سطح ۴۷ همت در روز، سیگنالی واضح از تغییر پارادایم سرمایهگذاری در اقتصاد ایران است. حرکت نقدینگی از بازارهای سنتی و غیرشفاف به سمت ابزارهای استاندارد بورسی (مانند صندوقهای طلا، نقره و ارز)، نشاندهنده بلوغ نسبی بازار سرمایه و اعتماد فعالان اقتصادی به مکانیزمهای بورس کالا است. راهاندازی صندوقهای ارزی و نقره، عملاً کانالهای جدیدی برای جذب نقدینگی سرگردان ایجاد کرده که میتواند فشار تقاضا در بازار آزاد ارز و سکه را تعدیل کند. استفاده از قراردادهای کشف پریمیوم برای محصولات استراتژیک مانند آهن اسفنجی نیز به تولیدکنندگان کمک میکند تا با برنامهریزی دقیقتر برای فروش آتی، ریسک نوسانات قیمتی را مدیریت کنند.