احمد مهدویابهری، دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی، در همایش مشترک با بانک صادرات ایران، از هدفگذاری بزرگ این صنعت برای رسیدن به سهم ۶ درصدی در تولید ناخالص داخلی (GDP) خبر داد. وی با اعلام رکورد صادرات ۱۷۰ میلیارد دلاری از ابتدای دهه ۹۰ تاکنون، پتروشیمی را لوکوموتیو قدرتمند اقتصاد در برابر تحریمها خواند. مهدویابهری همچنین از جهش ظرفیت تولید به ۱۳۱.۵ میلیون تن تا پایان برنامه هفتم و ورود ۴۵۰۰ مگاوات برق خورشیدی به شبکه توسط این صنعت خبر داد.
پتروشیمی؛ پیشران اقتصاد و سد محکم در برابر خامفروشی
احمد مهدویابهری در نخستین همایش هماندیشی بانک صادرات ایران با فعالان صنعت پتروشیمی، تصویر دقیقی از جایگاه این صنعت در اقتصاد کلان ارائه کرد. دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی، این حوزه را لوکوموتیو حرکت اقتصادی کشور توصیف نمود که بار اصلی ارزآوری را به دوش میکشد. او تأکید کرد که فعالان این صنعت در خط مقدم جنگ اقتصادی قرار دارند و عملکرد آنها فراتر از یک فعالیت تجاری معمولی است. آمارها نشان میدهد که با وجود سختترین تحریمهای بینالمللی، این صنعت از ابتدای دهه ۹۰ تا امروز موفق به ثبت بیش از ۱۷۰ میلیارد دلار صادرات شده است. این رقم نجومی نشاندهنده توانایی خیرهکننده پتروشیمی در خنثیسازی فشارهای خارجی و تأمین نیازهای ارزی کشور است.
تغییر استراتژی از فروش منابع به خلق ثروت
بخش مهمی از سخنان مهدویابهری به نقد خامفروشی و تبیین مزیتهای نسبی اقتصاد ایران اختصاص داشت. وی منابع عظیم هیدروکربوری را ثروت خدادادی ایران دانست، اما هنر اصلی را در تبدیل این منابع به ارزش افزوده قلمداد کرد. صنعت پتروشیمی توانسته است با ایستادگی در برابر وسوسه خامفروشی، خوراکهای اولیه را به محصولات نهایی با ارزش بالا تبدیل کند. مهدویابهری معتقد است که اگر موانع تحریمی وجود نداشت، سرعت رشد این صنعت بسیار فراتر از وضعیت کنونی بود. او با حسرت از کمبود هلدینگهای بزرگ سخن گفت و تصریح کرد که اگر ۱۰ مجموعه مشابه هلدینگ خلیج فارس در کشور فعال بود، شاخصهای صادراتی و تولید ناخالص داخلی ایران دگرگون میشد.
جهش ظرفیت تولید تا مرز ۱۳۱.۵ میلیون تن
بررسی روند توسعهای صنعت پتروشیمی در برنامههای گذشته، حکایت از یک رشد شتابان دارد. دبیرکل انجمن صنفی کارفرمایی صنعت پتروشیمی با اشاره به نفوذ محصولات این صنعت در تمامی لایههای زندگی مدرن، آمارهای امیدبخشی ارائه داد. طبق گزارشهای رسمی، در طول شش برنامه توسعه قبلی، ظرفیت تولید صنعت پتروشیمی به رقم ۹۶ میلیون تن رسیده است. اما خیز بلند این صنعت برای برنامه هفتم توسعه برداشته شده است. پیشبینیها و برنامهریزیها نشان میدهد که تا پایان این برنامه، ظرفیت تولید با جهشی چشمگیر به ۱۳۱.۵ میلیون تن افزایش خواهد یافت. رسیدن به سهم ۶ درصدی از کل کیک اقتصاد ایران، هدف نهایی این نقشهراه توسعهای است.
ورود غولهای پتروشیمی به حوزه انرژیهای تجدیدپذیر
یکی از خبرهای غافلگیرکننده در این همایش، اعلام ورود جدی شرکتهای پتروشیمی به حوزه تولید برق پاک بود. مهدویابهری اعلام کرد که سرمایهگذاریهای سنگینی در بخش انرژیهای تجدیدپذیر انجام شده است. طبق زمانبندی اعلام شده، تا خرداد سال آینده، ظرفیتی معادل ۴ هزار و ۵۰۰ مگاوات برق خورشیدی توسط شرکتهای پتروشیمی وارد مدار سراسری خواهد شد. این اقدام استراتژیک نه تنها ناترازی برق صنایع را جبران میکند، بلکه نشاندهنده مسئولیتپذیری اجتماعی و زیستمحیطی این صنعت پیشرو است. سرمایهگذاری در میادین گازی برای تأمین خوراک پایدار نیز از دیگر اولویتهای سرمایهگذاری اعلام شد.
بانک صادرات؛ شریک استراتژیک در تأمین مالی پروژهها
تحقق اهداف بلندپروازانه برنامه هفتم، نیازمند جریان پایدار نقدینگی است. مهدویابهری در این نشست، نقش نظام بانکی و به ویژه بانک صادرات ایران را حیاتی توصیف کرد. او خواستار حضور هوشمندانه بانک صادرات در تأمین مالی پروژهها متناسب با زمانبندی بهرهبرداری آنها در افقهای کوتاهمدت، میانمدت و بلندمدت شد. وی همچنین از تحولات مثبت در بانک صادرات ایران تقدیر کرد. به گفته او، اصلاح ساختارهای مالی، رفع ناترازیها و بازگشت به مدار سودآوری در این بانک، سیگنال مثبتی برای صنعتگران است. این موفقیتها، بانک صادرات را به تکیهگاهی امن و قدرتمند برای حمایت از طرحهای توسعهای صنعت پتروشیمی تبدیل کرده است.
***
هدفگذاری برای کسب سهم ۶ درصدی از GDP توسط یک صنعت غیرنفتی (به معنای غیر از فروش نفت خام)، نشاندهنده گذار اقتصاد ایران از “اقتصاد نفتی سنتی” به “اقتصاد صنعتی مبتنی بر انرژی” است. عدد ۱۷۰ میلیارد دلار صادرات در یک دهه، اثبات میکند که پتروشیمی تنها مجرای تنفسی ارزی کشور در دوران تحریم بوده است. ورود پتروشیمیها به تولید ۴۵۰۰ مگاوات برق خورشیدی یک تغییر پارادایم (Paradigm Shift) جذاب است؛ این یعنی صنایع انرژیبر، خودشان به تأمینکننده انرژی تبدیل میشوند که ریسک توقف تولید در تابستان را کاهش میدهد و حاشیه سود را در بلندمدت تضمین میکند.