معاون عملیات بازار بورس تهران از استقبال قابلتوجه سرمایهگذاران از مکانیزم جدید «معاملات پایانی» (TAL) خبر داد. بر اساس آمارهای رسمی، طی 34 روز کاری اخیر، ارزش معاملات در این بازه زمانی به مرز 4 هزار میلیارد تومان نزدیک شده است. همچنین حجم دادوستدها از 8 میلیارد سهم عبور کرده که نشاندهنده کارایی این ابزار در نقدشوندگی بازار است.
ثبت رکورد 4 هزار میلیارد تومانی در معاملات پایانی
بررسی دقیق دادههای آماری بازار سرمایه نشان میدهد که مکانیزم معاملات پایانی یا همان Trading At Last، جایگاه خود را در میان معاملهگران پیدا کرده است. مهدی زمانی، معاون عملیات بازار بورس تهران، با تشریح عملکرد 34 روزه این بازار اعلام کرد که از تاریخ 20 آبان تا 8 دی ماه 1404، مجموع ارزش معاملات انجام شده در مرحله TAL به عدد چشمگیر 3996 میلیارد تومان رسیده است. این حجم از نقدینگی در دقایق پایانی بازار، نشاندهنده نیاز انباشته سرمایهگذاران برای معامله در قیمت پایانی تثبیت شده است. در همین بازه زمانی، حجم معاملات نیز از مرز 8 میلیارد سهم فراتر رفته است که رقمی قابلتامل برای یک ابزار نوپا محسوب میشود. همچنین تعداد دفعات معاملات ثبت شده در این مدت برابر با 83319 دفعه بوده است که نشان از مشارکت فعال حقیقیها و حقوقیها دارد.
توسعه استراتژیک TAL به تمام بازارهای سهام بورس
راهبرد بورس تهران در پیادهسازی این ابزار، مبتنی بر توسعه تدریجی و سنجیده بوده است. به گفته معاون عملیات بازار، این طرح ابتدا صرفاً برای تابلوی اصلی بازار اول فعالسازی شد تا بازخوردهای فنی و اجرایی آن به دقت پایش شود. پس از گذراندن موفقیتآمیز دوره آزمایشی و اطمینان از کارکرد صحیح سیستم، دامنه شمول آن گسترش یافت. از تاریخ 3 دی ماه، این قابلیت به تمامی نمادهای پذیرفته شده در بازارهای اول و دوم بورس تهران تسری پیدا کرده است. این اقدام در راستای همسوسازی بازار سرمایه ایران با استانداردهای روز دنیا و تجارب موفق بینالمللی صورت گرفته است تا کارایی بازار در کشف قیمت و انجام معاملات افزایش یابد.
مدیریت هوشمند صفهای سنگین در سازوکار جدید
یکی از نکات کلیدی در اجرای مرحله معاملات پایانی، توجه به ملاحظات نظارتی و جلوگیری از دستکاری بازار است. طبق قوانین وضع شده، نمادهایی که در جریان معاملات عادی بازار (Session Normal) با صفهای سنگین خرید یا فروش مواجه باشند، اجازه ورود به مرحله TAL را نخواهند داشت. این فیلتر نظارتی برای حفظ تعادل و منطق معاملات طراحی شده است. برای نمونه، تنها در روز جاری تعداد 136 نماد معاملاتی به دلیل وجود صف در وضعیت نماد 1 (وضعیت معاملاتی)، امکان انجام معامله در وضعیت نماد 4 (مرحله معاملات پایانی) را پیدا نکردند. این مکانیزم تضمین میکند که معاملات پایانی صرفاً برای نمادهایی که نقدشوندگی متعادل دارند، اجرا شود.
***
استقبال 4 هزار میلیارد تومانی از معاملات TAL در یک بازه زمانی کوتاه، سیگنال مثبتی از بلوغ ابزارهای معاملاتی در بورس تهران است. این حجم از معاملات نشان میدهد که سرمایهگذاران (بهویژه نهادهای مالی و صندوقها) از فرصت معامله در قیمت ثابت پایانی برای تعدیل پرتفوی خود بدون ایجاد نوسان قیمتی استقبال میکنند. موفقیت این طرح میتواند به کاهش هیجانات لحظه آخری بازار کمک کرده و نقدشوندگی را در نمادهای بزرگ و بنیادی افزایش دهد. با این حال، نظارت بر عدم ورود نمادهای دارای صف، گلوگاه مهمی است که از سرایت هیجانات کاذب به این تایم معاملاتی جلوگیری میکند.