حجتاله صیدی، رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار، بر لزوم عبور از اقتصاد منبعمحور و تمرکز بر شرکتهای دانشبنیان تأکید کرد. او «تجاریسازی» را اصلیترین گلوگاه توسعه این بخش دانست و خواستار تعریف شاخصهای اختصاصی نظیر سیلیکونولی برای ارزیابی شفاف در «بازار نوآفرین» شد. مذاکره با بانک مرکزی برای تأمین مالی ارزی پروژههای بزرگ و کنترل ریسک سرمایهگذاری، از دیگر محورهای کلیدی این نشست بود.
گذار از اقتصاد منابعمحور به زیستبوم فناوری
حجتاله صیدی در نشست مشترک با شرکتهای تأمین سرمایه و پارک فناوری پردیس سخن گفت. او آینده اقتصاد ایران را وابسته به فناوری و شرکتهای دانشبنیان دانست. صیدی تصریح کرد تکیه صرف بر ذخایر معدنی، نفتی و منابع سنتی دیگر مزیت رقابتی پایدار ایجاد نمیکند. رئیس سازمان بورس، نقش نهاد ناظر بازار سرمایه را در این تغییر ریل اقتصادی بسیار حیاتی خواند. او حمایت از توسعه زیستبوم نوآوری را وظیفه حقوقی و تخصصی سازمان بورس قلمداد کرد. صیدی بر آمادگی کامل سازمان برای خدمت به مجموعههای فعال در این حوزه تأکید ورزید.
تجاریسازی؛ اصلیترین چالش مسیر توسعه
رئیس سازمان بورس به سابقه فعالیتهای نوآورانه در کشور از دهه 70 اشاره کرد. او دستاوردهای پارک علم و فناوری پردیس را در مدت کوتاه فعالیتش قابلقبول ارزیابی نمود. صیدی اما شرط فعالیت در سطح ملی را تقویت حلقه تجاریسازی دانست. او تجاریسازی را مهمترین گلوگاه مسیر توسعه اقتصاد دانشبنیان معرفی کرد. به گفته صیدی، بسیاری از ایدههای خوب در گردنه تجاریسازی متوقف میشوند. او تجربیات موفق را دلیلی بر امکانپذیری عبور از این مرحله دانست. برخی کسبوکارهای موفق بخش خصوصی توانستهاند ایده را به محصول تجاری تبدیل کنند.
لزوم استقرار حاکمیت شرکتی و ارزشگذاری دقیق
صیدی مرحله پس از تجاریسازی را بسیار حائز اهمیت دانست. او بر لزوم توجه به بحث حکمرانی شرکتی و کیفیت اداره بنگاهها تأکید کرد. رئیس سازمان بورس چالش جدی دیگر در این حوزه را «ارزشگذاری داراییها» خواند. این موضوع اکنون محل بحثهای جدی کارشناسی در بازار سرمایه است. او وفاداری بنیانگذاران و ماندگاری نیروهای کلیدی را نیز از مؤلفههای مهم برشمرد. صیدی مهاجرت نخبگان و بنیانگذاران شرکتها به سایر کشورها را یک چالش جهانی و داخلی دانست. او بر لزوم ورود شرکتهای ماندگار و باکیفیت به بازار تأکید کرد.
الگوبرداری از سیلیکونولی در شاخصهای بازار نوآفرین
رئیس سازمان بورس خواستار ارتقای جدی «بازار نوآفرین» در چارچوب بازار سرمایه شد. او معتقد است این بازار نباید صرفاً به پذیرش شرکتها محدود شود. صیدی بر لزوم تعریف شاخصهای اختصاصی در بازار نوآفرین تأکید کرد. او پیشنهاد داد مشابه آنچه در سیلیکونولی وجود دارد، شاخصهایی برای ارزیابی شفاف عملکرد شرکتها ایجاد شود. این شاخصها سرمایهگذاران را ترغیب میکنند. همچنین شرکتهای دانشبنیان را به مسیر درست هدایت خواهند کرد. صیدی شفافیت در قیمتگذاری و امکان توسعه را عامل تشویق جوانان خلاق به تجاریسازی دانست.
تزریق فناوریهای هایتک به صنایع مادر
صیدی ظرفیتهای موجود در صنایع پتروشیمی، معدن و فلزی را بزرگ توصیف کرد. با این حال، او نیاز کشور به توسعه شرکتهای دانشبنیان در حوزههای خاص را شدید دانست. حوزههایی مانند کاتالیستها، مواد پیشرفته و محصولات هایتک از جمله این نیازها هستند. او همچنین به واردات بخش زیادی از مواد اولیه پیشرفته در حوزه پزشکی اشاره کرد. صیدی دلیل این امر را عدم توسعه کافی توان تولید داخلی دانست. او تقویت این حوزهها را از دل شرکتهای دانشبنیان ممکن دانست.
توسعه نهادهای مالی و کنترل ریسک
رئیس سازمان بورس بازار نوآفرین را بازاری در دوره جوانی توصیف کرد. او هدف را تبدیل آن به یک بازار بزرگ و با ظرفیت بالا تعیین کرد. صیدی برای دستیابی به این هدف، توسعه نهادهای مالی و صندوقهای سرمایهگذاری تخصصی را ضروری دانست. او همچنین بر لزوم افزایش تعداد صندوقهای جذب سرمایه تأکید کرد. موضوع مهم دیگر از نظر صیدی، کنترلپذیر کردن ریسک در این حوزه است. سازمان بورس با همراهی سایر نهادها روی مکانیزمهای کنترل ریسک کار میکند.
مذاکرات ارزی با بانک مرکزی برای پروژههای بزرگ
حجتاله صیدی به موضوع مهم تأمین مالی ارزی اشاره کرد. او از برگزاری جلسه با هیأت عالی بانک مرکزی در هفته گذشته خبر داد. در این جلسه بحث تأمین مالی ارزی پروژهها بهطور جدی بررسی شد. صیدی پروژههای بزرگی مانند طرحهای خلیجفارس را نیازمند ظرفیتهای بالای تأمین مالی دانست. او بر لزوم طراحی راهکارهای مشخص برای تأمین مالی این ابرپروژهها تأکید کرد.
پیوند سرنوشت بازار سرمایه با نوآوری
رئیس سازمان بورس آینده این بازار را به نوآوریها گره زد. او هشدار داد که عدم هدایت بازار سرمایه به سمت جذب سرمایه در حوزههای نوآورانه موجب فرسایش آن میشود. صیدی ایجاد احساس فرصت رشد و شکوفایی برای جوانان نخبه در داخل کشور را حیاتی دانست. او ابراز امیدواری کرد که جوانان بتوانند آینده خود را در ایران بسازند. صیدی حرکت آغاز شده را بزرگ و ارزشمند خواند و بر ادامه عملیاتی و اجرایی این مسیر تأکید کرد.
***
رویکرد جدید سازمان بورس نشاندهنده تغییر پارادایم از «تأمین مالی سنتی» به «سرمایهگذاری جسورانه ساختارمند» است. تأکید بر تعریف شاخصهای عملکردی مختص شرکتهای نوپا (مشابه بنچمارکهای جهانی)، تلاشی برای حل معضل دیرینه ارزشگذاری داراییهای نامشهود در بورس تهران محسوب میشود. اتصال صنایع مادر به زیستبوم دانشبنیان، میتواند ریسک سیستماتیک نوسانات قیمت جهانی کامودیتیها را برای بازار سرمایه ایران کاهش دهد. موفقیت این استراتژی، مستقیماً به توانایی رگولاتور در ایجاد ابزارهای پوشش ریسک و تعامل سازنده با بانک مرکزی برای تسهیل جریانهای ارزی وابسته است.