نرخ فروش ارز اربعین در شعب بانکهای منتخب با کاهش ۱۰ هزار تومانی، از ۱۲۹ هزار تومان به حدود ۱۱۹ هزار تومان به ازای هر ۱۰۰۰ دینار رسید. عرضه رسمی این ارز زیارتی از روز شنبه ۲۰ تیر آغاز شده است، اما همچنان نرخ بازار آزاد پایینتر از شبکه بانکی گزارش میشود. بانک مرکزی با سلب مسئولیت تزریق مستقیم، بانکهای عامل را مسئول تامین منابع و نرخگذاری توافقی بر اساس حاشیه بازار معرفی کرد. زائران بر اساس دستورالعمل جدید میتوانند تا سقف ۲۰۰ هزار دینار عراق دریافت کنند.
عقبنشینی قیمت دینار در شبکه بانکی
شعب بانکهای منتخب توزیعکننده ارز اربعین نرخ فروش هر ۱۰۰۰ دینار عراق را کاهش دادند. قیمت ارز اربعین در روزهای نخست عرضه تا مرز ۱۲۹ هزار تومان پیش رفته بود. نرخ توافقی جدید هماکنون با افت قابلتوجه به حدود ۱۱۹ هزار تومان به ازای هر ۱۰۰۰ دینار رسید. این اقدام بانکها برای نزدیککردن قیمتها به واقعیتهای بازار پس از انتقادات زائران انجام شد.
شکاف قیمتی میان شعب بانکی و بازار آزاد
توزیع رسمی دینار دولتی با ابلاغ بانک مرکزی از روز شنبه بیستم تیر در کشور آغاز شد. بررسیهای میدانی نشان میدهد قیمت دینار در بازار آزاد کماکان ارزانتر از شعب بانکی است. هر ۱۰۰۰ دینار در بازار آزاد با نرخی بین ۱۱۵ تا ۱۱۷ هزار تومان معامله میشود. تفاوت قیمت موجود سبب ایجاد دوگانگی در انتخاب مسیر خرید برای زائران اربعین شد.
مسئولیت بانکها در تأمین منابع و نرخگذاری توافقی
بانک مرکزی وظیفه نرخگذاری مستقیم یا تزریق منابع برای ارز اربعین را بر عهده ندارد. طبق ابلاغیه رسمی، هشت بانک منتخب باید از منابع داخلی خود برای تأمین اسکناس دینار استفاده کنند. تعیین نرخ نهایی فروش به صورت توافقی و در محدوده حاشیه بازار به خود بانکها واگذار شد. زائران متقاضی بالای پنج سال میتوانند تا سقف ۲۰۰ هزار دینار از این ظرفیت استفاده کنند.
***
کاهش نرخ ارز اربعین در شبکه بانکی نشاندهنده واکنش سریع بازار پول به تفاوت قیمتها با بازار غیررسمی است. تجربه روزهای نخست توزیع نشان داد که هرگونه فاصله معنادار میان نرخ رسمی و بازار آزاد، انگیزه مراجعه زائران به بانکها را کاهش میدهد. با اصلاح قیمتها و رسیدن هر ۱۰۰۰ دینار به مرز ۱۱۹ هزار تومان، روند تأمین ارز سفر تسهیل خواهد شد. واگذاری مسئولیت نرخگذاری به بانکها بر اساس عرضه و تقاضا، گام مهمی در جهت واقعیسازی نرخها به شمار میرود. این رویکرد تعادلی میتواند ضمن کاهش بار ترافیکی بازار آزاد، امنیت تأمین ارز زائران را تا پایان مهلت ابلاغی تضمین کند.