مدیرعامل صندوق بیمه سرمایهگذاری فعالیتهای معدنی از اجرای طرح جامع نوسازی ماشینآلات با محوریت وزارت صمت و ایمیدرو خبر داد. علی خطیبی با اشاره به فرسودگی ناوگان به عنوان چالش اصلی بهرهوری معادن، اعلام کرد که در سال ۱۴۰۵ بیش از ۱۰۰ دستگاه ماشینآلات معدنی نوسازی یا از طریق ظرفیت سازندگان داخلی جایگزین شدهاند. وی کل اعتبارات پیشبینیشده صندوق برای حمایت همزمان از زنجیره اکتشاف، استخراج، فرآوری و تامین تجهیزات را معادل ۶۲ هزار میلیارد ریال عنوان کرد.
نقش کلیدی نوسازی ناوگان عملیاتی در ارتقای بهرهوری معادن کشور
علی خطیبی مدیرعامل صندوق بیمه سرمایهگذاری فعالیتهای معدنی در مصاحبه اختصاصی با خبرنگار تحریریه صنعت و معدن خبرگزاری صدا و سیما، ابعاد راهبردی طرح جدید دولت را تشریح کرد. وی فرسودگی شدید ماشینآلات را یکی از بزرگترین و مهمترین چالشهای کنونی پیش روی بخش معدن قلمداد نمود. تداوم فعالیتهای معدنی و بهبود نرخ بهرهوری در این حوزه، ارتباط مستقیمی با نوسازی به موقع و افزایش توان عملیاتی تجهیزات دارد. به همین منظور، وزارت صنعت، معدن و تجارت با همکاری سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو)، این برنامه ساختاری را در صدر اولویتهای خود قرار دادهاند و صندوق بیمه معدنی نیز به عنوان بازوی اجرایی، مسئولیت عملیاتی کردن آن را بر عهده گرفته است.
کارنامه نوسازی ۱۰۰ دستگاه ماشینآلات معدنی و حمایت از تولیدکنندگان داخلی
این برنامه حمایتی در سالهای گذشته نیز سابقه اجرا داشته و فرآیند تکاملی خود را پیگیری کرده است. با اقدامات صورتگرفته در سال ۱۴۰۵، بالغ بر ۱۰۰ دستگاه از ماشینآلات فرسوده معدنی در سراسر کشور نوسازی یا به طور کامل جایگزین شدهاند. متولیان این طرح در وزارت صمت تلاش کردهاند تا به جای اتکای مطلق به واردات ماشینآلات از بازارهای خارجی، مدلهای حمایتی جدیدی را پیادهسازی کنند. در همین راستا، از طریق مذاکره پیاپی و بهرهگیری از توانمندی کارخانجات و تولیدکنندگان داخلی، قراردادهای متعددی به امضا رسیده است تا علاوه بر رفع سریع نیاز معدنکاران، بسترهای لازم برای تقویت و توسعه صنایع ماشینسازی بومی نیز فراهم گردد.
تخصیص اعتبار ۶۲ هزار میلیارد ریالی برای توسعه زنجیره ارزش معدن
سیاستهای حمایتی و تسهیلاتی صندوق بیمه سرمایهگذاری فعالیتهای معدنی، نگاهی جامع به زنجیره تولید دارد و اعتبارات آن صرفاً به بخش تجهیزات محدود نمیشود. این نهاد مالی متعهد است تا بستههای حمایتی خود را به صورت همزمان روانه بخشهای اکتشاف، استخراج، فرآوری و تأمین ماشینآلات تخصصی کند. بر اساس برنامهریزیهای مالی صورتگرفته، مجموع اعتبارات و سرمایهگذاری پیشبینیشده از سوی این صندوق بالغ بر ۶۲ هزار میلیارد ریال تعیین شده است. این بودجه کلان قرار است تمام حلقههای یادشده را پوشش دهد و به دلیل پیوستگی زنجیره، در حال حاضر رقم مجزایی تنها برای بخش ماشینآلات تفکیک نشده است.
چشمانداز تامین ردیف بودجه مستقل برای بازسازی ناوگان معدنی
مدیرعامل صندوق بیمه سرمایهگذاری فعالیتهای معدنی در پایان سخنان خود بر استمرار این سیاست حاکمیتی تاکید کرد. طرح نوسازی ماشینآلات به عنوان یک برنامه پویا همچنان در دستور کار مشترک وزارت صمت و سازمان ایمیدرو قرار دارد و ابزارهای اجرایی صندوق برای تحقق این هدف به کار گرفته شدهاند. مقامات این صندوق ابراز امیدواری میکنند که با پایش مداوم نیازهای مودیان و معدنکاران در ماههای آینده، شاهد رقم خوردن تحولات مثبتتری در حوزه نوسازی ناوگان سنگین باشیم. همچنین رایزنیها برای اختصاص یک ردیف اعتباری مستقل و جداگانه برای این بخش در جریان است تا سرعت بازسازی ناوگان شتاب بیشتری بگیرد.
***
طرح مشترک وزارت صمت، ایمیدرو و صندوق بیمه معدنی، نشاندهنده درک درست سیاستگذار از گلوگاههای اصلی بخش معدن یعنی فرسودگی ماشینآلات و افت بهرهوری ناشی از آن است. تخصیص اعتباری معادل ۶۲ هزار میلیارد ریال به کل زنجیره ارزش، راهبرد هوشمندانهای است که مانع از رشد ناهمگون بخشهای استخراج و فرآوری میشود. از سوی دیگر، جایگزینی بیش از ۱۰۰ دستگاه ماشینآلات در سال ۱۴۰۵ با تکیه بر توان سازندگان داخلی، محرک مناسبی برای صنایع سنگین کشور محسوب میشود و وابستگی ارزی این بخش را در بلندمدت کاهش میدهد. تفویض نقش بازوی اجرایی به صندوق بیمه، ریسک سرمایهگذاری در معادن کوچک و متوسط را به شدت کاهش داده و تسهیلات را به سمت بخشهای مولد هدایت میکند. با این حال، تحقق اهداف بزرگتر در ماههای پیش رو، نیازمند تصویب نهایی ردیف بودجه مستقل برای ماشینآلات و تسریع در فرآیند تخصیص اعتبارات بانکی خواهد بود.
