سید عباس حسینی، مدیرکل حوزه وزارتی صمت، همزمان با روز معدن از هدفگذاری رشد ۱۳ درصدی این بخش در برنامه هفتم پیشرفت خبر داد. وی تحقق این هدف را مستلزم تغییر نگاه سنتی، تسهیل سرمایهگذاری و تکمیل زنجیره ارزش مواد معدنی در کشور دانست. حسینی با انتقاد از تداوم خامفروشی و سودهای کوتاهمدت آن، فرسودگی ماشینآلات و ضعف در اکتشافات عمیق را از موانع اصلی این بخش برشمرد. این مقام مسئول با تکیه بر آمارهای جهانی تأکید کرد که ۸۵ درصد ارزش اقتصادی معدن در فرآوری و صنایع وابسته ایجاد میشود و راهکار اصلی عبور از چالشها، جلب مشارکت مردمی و بخش خصوصی است.
هدفگذاری رشد ۱۳ درصدی صنعت معدن در برنامه هفتم پیشرفت
سید عباس حسینی، مدیرکل حوزه وزارتی صمت، به مناسبت روز معدن به تشریح برنامههای راهبردی این وزارتخانه پرداخت. وی ارتقای جایگاه معدن در اقتصاد ملی را یک ضرورت اساسی دانست. بر اساس توضیحات سید عباس حسینی، تحقق هدفگذاری رشد ۱۳ درصدی در برنامه هفتم پیشرفت، نیازمند رفع فوری موانع ساختاری است. این هدف بزرگ اقتصادی مأموریت جدیدی را برای تغییر نگاه سیاستگذاران به این حوزه استراتژیک تعریف میکند.
ضرورت عبور از نگاه سنتی به معادن در فضای اقتصادی کشور
ایران با پشتوانه تمدنی خود پیوندی عمیق و دیرینه با فلزات و معادن دارد. با وجود این پیشینه، معدن در ذهن جامعه و فضای اقتصادی کشور همچنان در قالب استخراج سنگ و خاک محدود مانده است. سید عباس حسینی با رد این دیدگاه سنتی تاکید کرد که در دنیای امروز، مواد معدنی راهبردی به کانون رقابتهای قدرتهای بزرگ بدل شدهاند. توسعه صنایع پیشرفتهای همچون انرژیهای پاک، خودروهای برقی و تجهیزات مخابراتی، بدون دسترسی به این مواد ناممکن است.
تحلیل چالشهای ساختاری و پیامدهای منفی تداوم خامفروشی
مدیرکل حوزه وزارتی صمت، تداوم خامفروشی را یکی از سدهای اصلی توسعه صنعتی برشمرد. سید عباس حسینی موانع موجود بر سر راه پیشرفت معدنی کشور را در چند محور کلیدی خلاصه کرد. این چالشها شامل ضعف در اکتشافات عمیق، فرسودگی ماشینآلات، پیچیدگی فرآیند صدور مجوزها، ناپایداری مقررات و شکاف میان دانشگاه و صنعت است. خامفروشی به دلیل سودهای کوتاهمدت، عملاً فرصتهای عظیم اشتغالزایی و ایجاد ارزشافزوده در صنایع پاییندستی را از کشور سلب میکند.
تمرکز بر سهم ۸۵ درصدی صنایع فرآوری در ارزشافزوده جهانی
تجربیات جهانی در حوزه اقتصاد معدن نشان میدهد که استخراج مواد خام کمترین سهم را در تولید ثروت دارد. در کشورهای موفق معدنی، بخش عمده ارزش اقتصادی یعنی حدود ۸۵ درصد آن، نه در مرحله استخراج خام، بلکه در زنجیره حملونقل، فرآوری و صنایع وابسته ایجاد میشود. به اعتقاد سید عباس حسینی، ثروت واقعی معدن تنها در صورت تبدیل مواد معدنی به محصولات نهایی و ورود آنها به زنجیره فناوری محقق خواهد شد.
فعالسازی ظرفیتهای معدنی کشور با جذب سرمایههای مردمی
دولت به تنهایی قادر به فعالسازی تمامی ظرفیتهای معدنی کشور نیست. از اینرو، بخش معدن باید به بستری امن و جذاب برای حضور نخبگان، شرکتهای خصوصی و سرمایههای مردمی تبدیل شود. سید عباس حسینی عامل اصلی عبور از چالشهای فعلی را مشارکت مردمی دانست. وی ابراز امیدواری کرد که با فرهنگسازی و ایجاد ثبات در سیاستگذاری، مسیر برای مشارکت فعال بخش خصوصی و حرکت به سوی آیندهای متکی بر تولید هموار شود.
***
بخش معدن و صنایع معدنی ظرفیت بالایی برای جایگزینی درآمدهای نفتی و تحقق اهداف برنامه هفتم پیشرفت دارد. وزارت صمت با تبیین هدف رشد ۱۳ درصدی، گام مهمی را برای خروج این حوزه از پیله سنتی و ورود به عرصه فناوریهای نوین برداشته است. سید عباس حسینی با شناسایی دقیق گلوگاههایی نظیر فرسودگی ماشینآلات و خامفروشی، مسیر اصلاحات ساختاری را ترسیم میکند. تمرکز بر سهم ۸۵ درصدی زنجیره فرآوری، ضرورت سرمایهگذاری در صنایع پاییندستی را به یک الزام سیاستی تبدیل میسازد. در نهایت، واگذاری امور به بخش خصوصی و جلب اعتماد نخبگان میتواند محرک اصلی توسعه پایدار این بخش باشد.