بازارهای فرابورس ایران در اسفندماه ۱۴۰۴ علیرغم محدودیتهای ناشی از شرایط خاص منطقه و تعطیلی سه هفتهای، میزبان دادوستد ۱۶۷ میلیارد ورقه بهادار به ارزش ۳.۲ میلیون میلیارد تومان بود. در این بازه زمانی ۱۴ روزه، گروه استخراج کانههای فلزی با تصاحب ۲۳ درصد از کل ارزش معاملات خرد، مقتدرانه در صدر صنایع فرابورسی ایستاد. شاخص کل فرابورس نیز در پایان سال با استقرار در سطح ۲۸ هزار و ۳۹۲ واحد، پرونده معاملاتی این سال پرفراز و نشیب را بست.
سهمخواهی صنایع برتر از ارزش معاملات خرد بازار سهام
مرکز داده فرابورس ایران در گزارش تفصیلی خود، ارزش کل معاملات خرد بازار سهام و اختیار سهام را بالغ بر ۶ هزار و ۹۸۰ میلیارد تومان اعلام کرد. در این ردهبندی، گروه استخراج کانههای فلزی با عملکردی خیرهکننده، بیشترین سهم نقدینگی را به خود اختصاص داد تا جذابیت این حوزه برای سرمایهگذاران تأیید شود. پس از آن، صنایع محصولات شیمیایی با سهم ۹.۸ درصدی و محصولات غذایی و آشامیدنی با سهم ۶ درصدی در جایگاههای بعدی قرار گرفتند که نشاندهنده توزیع جریان پول میان گروههای تولیدی و راهبردی است.
تحلیل عملکرد بازارها در هفته نخست اسفندماه
بررسی روند دادوستدها در ۵ روز کاری ابتدای اسفندماه نشان میدهد که بازار دوم با ثبت ارزش معاملاتی ۳ هزار و ۳۱۱ میلیارد تومانی، بیشترین حجم نقدینگی را میان بازارهای سهام جذب کرد. بازار اول نیز با رقم ۲ هزار و ۶۱۹ میلیارد تومان در رتبه بعدی قرار گرفت و بازار پایه توانست معاملاتی به ارزش ۲ هزار و ۳۰۰ میلیارد تومان را به ثبت برساند. این آمارها که پیش از توقف موقت معاملات برای حمایت از سرمایه سهامداران ثبت شده، بیانگر پویایی نسبی بازار در روزهای آغازین ماه پایانی سال است.
رونق ابزارهای نوین مالی و بازار بدهی در پایان سال
بازار ابزارهای نوین مالی فرابورس با ثبت معاملات ۳.۲ میلیون میلیارد تومانی، رکورد قابلتوجهی در تنوعبخشی به سبد سرمایهگذاری ایجاد کرد. در این میان، اوراق بدهی با عبور از مرز ۳ میلیون میلیارد تومان، ستون فقرات ارزش معاملات اسفندماه را تشکیل داد. همچنین در بازارهای نوآفرین و توافقی به ترتیب ۱۱۲ و ۲۸۷ میلیارد تومان معامله انجام شد. میانگین روزانه دادوستدها در ۱۴ روز کاری اسفندماه نیز نشاندهنده ثبت جابهجایی ۱۱ میلیارد و ۹۲۸ میلیون ورقه بهادار در هر روز معاملاتی است.
ثبات ارزش بازار فرابورس در تراز ۳.۶ میلیون میلیارد تومانی
در حالی که شاخص کل فرابورس در تراز ۲۸ هزار و ۳۹۲ واحدی به کار خود پایان داد، ارزش کل این بازار در آخرین روز معاملاتی سال ۱۴۰۴ به رقم ۳.۶ میلیون میلیارد تومان رسید. این ثبات نسبی در ارزش بازار، علیرغم فشارهای بیرونی و تعطیلیهای ناخواسته، حکایت از زیرساختهای مستحکم و نقش کلیدی فرابورس در تأمین مالی اقتصاد کشور دارد. اوراق گواهی تسهیلات مسکن و صندوقهای سرمایهگذاری قابل معامله (ETF) نیز سهم مؤثری در تداوم نقدشوندگی بازار ابزارهای مالی ایفا کردند.
***
کارنامه فرابورس در اسفند ۱۴۰۴، بازتابی از مدیریت ریسک در شرایط بحرانی و تمرکز سرمایهگذاران بر صنایع کالامحور (Commodity-based) است. پیشتازی صنعت استخراج کانههای فلزی نشاندهنده پناه گرفتن نقدینگی در صنایع با پشتوانه داراییهای فیزیکی و پتانسیل صادراتی در زمان نااطمینانیهای جنگی است. اگرچه توقف معاملات در هفتههای پایانی با هدف صیانت از حقوق سهامداران انجام شد، اما حجم بالای معاملات در بازار بدهی (۳ میلیون میلیارد تومان) اثبات کرد که بستر فرابورس همچنان کارآمدترین مسیر برای جابهجایی نقدینگی کلان و مدیریت سیاستهای پولی است. حفظ شاخص در کانال ۲۸ هزار واحدی، علیرغم تنشهای جنگی، نویدبخش بازگشت تعادل به بازار در آغاز سال جدید است.