بر اساس گزارش وال استریت ژورنال، دونالد ترامپ به دستیاران خود گفته است که حاضر است به درگیری نظامی با ایران در یک بازه زمانی 4 تا 6 هفتهای پایان دهد، حتی اگر این اقدام به معنای بسته ماندن تنگه هرمز باشد. او قصد دارد بازگشایی این آبراه استراتژیک را به فاز دیپلماسی یا واگذاری مسئولیت به متحدان اروپایی و منطقهای موکول کند. این رویکرد متناقض، در حالی که قیمت نفت برای اولین بار از سال 2022 به بالای 100 دلار رسیده، با اعزام نیروهای نظامی بیشتر به منطقه همراه شده و ابهام در استراتژی کاخ سفید را تشدید کرده است.
تغییر اولویت: پایان سریع جنگ به جای بازگشایی تنگه
مقامات دولت آمریکا فاش کردند که دونالد ترامپ یک تغییر استراتژیک را به تیم خود ابلاغ کرده است. او معتقد است مأموریت بازگشایی کامل تنگه هرمز، درگیری را فراتر از جدول زمانی مطلوب او یعنی 4 تا 6 هفته به طول میانجامد. بنابراین، ترامپ تصمیم گرفته است که ایالات متحده باید ابتدا به اهداف اصلی خود یعنی مهار نیروی دریایی و زرادخانه موشکی ایران و کاهش کلی خصومتها دست یابد. بازگشایی شاهراه انرژی جهان در اولویت بعدی و از طریق فشارهای دیپلماتیک یا سپردن مسئولیت به دیگران دنبال خواهد شد.
دیپلماسی یا واگذاری مسئولیت به متحدان
برنامه دولت ترامپ برای تنگه هرمز دو مرحلهای است. در گام نخست، واشنگتن تلاش خواهد کرد تا از طریق دیپلماسی، تهران را برای از سرگیری جریان آزاد تجارت تحت فشار قرار دهد. به گفته مقامات، اگر این تلاشها با شکست مواجه شود، آمریکا متحدان خود در اروپا و خلیج فارس را برای به عهده گرفتن رهبری عملیات بازگشایی تنگه تحت فشار خواهد گذاشت. هرچند گزینههای نظامی نیز روی میز باقی میمانند، اما در حال حاضر اولویت فوری رئیسجمهور نیستند.
سیگنالهای متناقض و افزایش آرایش نظامی
تمایل ترامپ برای پایان سریع جنگ، با اقدامات عملی او در منطقه در تضاد کامل قرار دارد. در روزهای اخیر، ناو هواپیمابر یواساس تریپولی به همراه واحد سی و یکم اعزامی تفنگداران دریایی وارد منطقه شدهاند. علاوه بر این، ترامپ به عناصری از هنگ هشتاد و دوم هوابرد دستور آمادهباش داده و اعزام 10 هزار نیروی زمینی دیگر به خاورمیانه را نیز در دست بررسی دارد. این اقدامات، در کنار تهدیدهای مکرر او برای بمباران زیرساختهای انرژی ایران، یک الگوی متضاد از اهداف جنگی را به نمایش میگذارد.
آشفتگی اقتصاد جهانی و عبور نفت از مرز 100 دلار
بسته ماندن تنگه هرمز که حدود 20% از عرضه نفت جهان از آن عبور میکند، اقتصاد جهانی را به شدت آشفته کرده است. قیمت نفت آمریکا روز دوشنبه برای اولین بار از سال 2022 به بالای 100 دلار در هر بشکه رسید و تحلیلگران هشدار میدهند این رقم میتواند تا 200 دلار نیز افزایش یابد. سوزان مالونی، کارشناس ایران در موسسه بروکینگز، تأکید کرد که ایالات متحده نمیتواند از آسیبهای اقتصادی این بحران فرار کند، زیرا بازارهای انرژی ذاتاً جهانی هستند.
اظهارات دوپهلوی مقامات دولت ترامپ
مقامات دولت ترامپ نیز اظهارات متفاوتی را بیان کردهاند. مارکو روبیو، مشاور امنیت ملی، تکمیل اهداف نظامی در چند هفته و سپس پرداختن به مسئله تنگه را نوید داد. از سوی دیگر، اسکات بسنت، وزیر خزانهداری، بدون نشان دادن هیچ فوریتی، از امکان اسکورت نفتکشها توسط آمریکا یا یک ائتلاف چندملیتی در «آینده» سخن گفت. این اظهارات متفاوت، سردرگمی در مورد استراتژی واقعی کاخ سفید را بیشتر میکند، بهویژه که ترامپ در سال 1987 خواستار تصرف زیرساختهای نفتی ایران شده بود.
***
استراتژی گزارششده دونالد ترامپ یک قمار پرریسک با اقتصاد جهانی است که در آن، یک هدف سیاسی کوتاهمدت (پایان سریع جنگ) بر یک ضرورت استراتژیک بلندمدت (امنیت انرژی جهانی) اولویت داده میشود. این رویکرد متناقض، که همزمان با اعزام نیروهای بیشتر و تهدیدهای شدید همراه است، سیگنال عدم قطعیت شدیدی به بازارهای مالی ارسال میکند. واکنش فوری بازار نفت با عبور از مرز 100 دلار، نشاندهنده بیاعتمادی به توانایی این استراتژی برای ایجاد ثبات است. واگذاری مسئولیت بازگشایی تنگه به متحدان، ضمن ایجاد تنشهای دیپلماتیک، ریسک یک بحران انرژی طولانیمدت را که میتواند به رکود جهانی منجر شود، به شدت افزایش میدهد.