کاترین وُترَن، وزیر دفاع فرانسه، با قاطعیت اعلام کرد که نه کشورهای اروپایی و نه کشورهای حاشیه خلیج فارس به دنبال جنگ با ایران نیستند. او تصریح کرد که موضع پاریس کاملاً غیرتصاعدی و دفاعی است و بر یافتن راهحل دیپلماتیک برای بحران خاورمیانه تمرکز دارد. وُترن همزمان با این رویکرد، با اشاره به تهدید پایدار روسیه و تغییر معماری امنیتی قاره، خواستار یک «بیداری راهبردی» و تقویت توانمندیهای دفاعی و صنعتی مستقل اروپا شد. او تاکید کرد که «نخستین سلاح ما باید کارخانه باشد.»
تاکید بر دیپلماسی و پرهیز از تشدید تنش
وزیر نیروهای مسلح فرانسه به صراحت اعلام کرد که پاریس قصد ورود به منطق تشدید درگیری نظامی در خاورمیانه را ندارد. کاترین وُترَن روز جمعه تاکید کرد که هم کشورهای اروپایی و هم کشورهای حاشیه خلیج فارس، هیچکدام خواهان آغاز یک جنگ علیه ایران نبودهاند. او تصریح کرد که فرانسه به طور پیوسته در جستجوی یک راهحل دیپلماتیک برای بحران کنونی است. موضع رسمی پاریس، پرهیز از هرگونه اقدام تنشزا و اتخاذ رویکردی صرفاً دفاعی برای مدیریت وضعیت موجود تعریف شده است.
حفاظت از منافع و رویکرد صرفاً دفاعی
وزیر دفاع فرانسه در مراسم اختتامیه مجمع دفاع و راهبرد در پاریس، رویکرد اصلی این کشور را تشریح کرد. وی گفت: «رویکرد ما در وهله نخست حفاظت از شهروندان و سپس حفاظت از منافعمان در منطقهای است که توازنهای مهمی برای امنیت بینالمللی در آن رقم میخورد.» در همین چارچوب، پاریس میکوشد تا از هرگونه درگیری مستقیم در جنگی که خود آغازگر آن نبوده است، اجتناب کند. این سیاست در حالی دنبال میشود که فرانسه همزمان به تعهدات امنیتی خود در قبال متحدانش نیز پایبند باقی میماند.
«ویرانه قواعد»؛ هشدار درباره نظم نوین جهانی
کاترین وُترن با اشاره به وضعیت پیچیده بینالمللی، ارزیابی کرد که «عرصه قواعد اکنون به ویرانهای میماند.» او از یک محیط ژئوپلیتیک جدید سخن گفت که مشخصه اصلی آن، تنشهای پایدار و چندلایه است. وزیر نیروهای مسلح فرانسه همچنین یادآور شد که تهدید روسیه یک تهدید پایدار است. وی افزود که سرانجام جنگ اوکراین، برای مدتی طولانی معماری امنیتی کل قاره اروپا را شکل خواهد داد و بر آن تاثیرگذار خواهد بود.
بیداری راهبردی؛ فراخوان برای اروپای قدرتمند
خانم وُترن در مواجهه با چالشهای امنیتی جدید، خواستار تقویت چشمگیر توانمندیهای اروپایی شد. او با بیان اینکه «امنیت اروپا را نمیتوان به دیگران واگذار کرد»، بر ضرورت ایجاد یک زیربنای صنعتی و فناورانه دفاعی اروپاییِ نیرومند و واکنشپذیر تاکید کرد. وی در جملهای کلیدی افزود: «نخستین سلاح ما باید کارخانه باشد.» وزیر دفاع فرانسه در پایان با لحنی خوشبینانه نتیجهگیری کرد که «اروپاییها دارند بهطور کامل به قدرت خود آگاه میشوند؛ بیداری راهبردی اروپا بهترین فرصت ماست.»
***
اظهارات وزیر دفاع فرانسه بیانگر یک راهبرد دوگانه و هوشمندانه در سیاست خارجی این کشور است. از یک سو، پاریس با تاکید بر دیپلماسی و پرهیز از تنش در خاورمیانه، به دنبال مدیریت بحران و جلوگیری از گسترش درگیری است که میتواند ثبات اقتصادی و انرژی منطقه و جهان را تهدید کند. از سوی دیگر، این اظهارات نشاندهنده یک تغییر پارادایم در تفکر امنیتی اروپا است؛ اروپا به این درک رسیده که برای تضمین امنیت بلندمدت خود، باید وابستگی استراتژیک را کاهش دهد. فراخوان برای تقویت زیرساختهای صنعتی-دفاعی، یک پیام اقتصادی روشن دارد: سرمایهگذاری در بخش دفاعی نه تنها یک ضرورت امنیتی، بلکه یک محرک اقتصادی برای رشد، اشتغالزایی و نوآوری فناورانه در داخل قاره سبز تلقی میشود.